Πως μηδενίζεται άραγε εκπαιδευτικά ο οικονομικός χρόνος; Η νοητική αφετηρία της "προοδευτικής" άποψης του νομπελίστα Paul Krugman για το Ελληνικό αναπτυξιακό πρόβλημα

Είναι δυνατόν να μηδενιστεί ο χρόνος; Δηλαδή, να είναι δυνατός ένας νέος σχεδιασμός από μηδενική βάση ο οποίος θα ανατρέπει τα δεδομένα του όποιου προηγούμενου; Τι σημαίνει πολιτική βούληση ώστε αυτό να μπορέσει να γίνει, αν βέβαια γίνεται; Ποια είναι τα όρια αυτής της βούλησης; Υπάρχουν, είναι πραγματικά, ή όχι;

Φανταστικό σενάριο εργασίας: Μια πολιτική ομάδα που έχει αναλάβει την ευθύνη να κυβερνήσει μια χώρα θέλει να αναθέσει τους πρώτους ρόλους στην ανάπτυξη καινούριων σχεδιασμών με κριτήρια αξιοκρατικά. Στο παρελθόν έχουν σπαταληθεί μπόλικοι πόροι με τραγικά αποτελέσματα. Η ομάδα ανάληψης της πολιτικής ευθύνης αποφασίζει να μηδενίσει τον χρόνο. Επιθυμεί να δώσει τέλος στην επί χρόνια επικρατούσα ευνοιοκρατία και να εφαρμόσει τα διεθνώς αναγνωρισμένα ως δίκαια κριτήρια αξιολόγησης. Επειδή το ζήτημα της ανάπτυξης δεν είναι θεωρητικό αλλά πρακτικό, δεν είναι εκπαιδευτικό αλλά πραγματικό, η εμπειρία λογίζεται ως εκ των κρίσιμων κριτηρίων – προαπαιτούμενων για την επιλογή των κατάλληλων. Αυτοί που έχουν χρόνια ευνοηθεί από την ντόπια ευνοιοκρατία, παρότι έχουν επιτύχει μηδενικά αποτελέσματα, είναι και οι μόνοι που διαθέτουν και καταθέτουν τα απαραίτητα πιστοποιητικά εμπειρίας. Άνευ της οποίας, επιβάλλεται να τονιστεί, η επιτυχής έκβαση της ανάπτυξης νέου σχεδιασμού θεωρείται ότι είναι αδύνατη. Διότι, το ευρύτερο πεδίο - περιβάλλον είναι ιδιαίτερα ανταγωνιστικό και η εμπειρία κτίζει δυνατότητες, γνώσεις και πλεονεκτήματα που είναι αδύνατον να αποκτηθούν εξ’ αποστάσεως, δίχως αυτήν. Η πολιτική ομάδα αναζητεί την βέλτιστη λύση.

Πως μηδενίζεται ο χρόνος; Ώστε το τίμημα της κατασπατάλησης χρόνου και χρημάτων (η κρισιμότερη όλων σχέση στην πραγματική οικονομία) να μην χρεωθεί; Ώστε το φανταστικό (;) σενάριο εργασίας να μπορεί να ικανοποιηθεί με μια λύση, μια απάντηση, μη αδιέξοδη, μη καταστροφική;

Τα οικονομικά σε Δράση. Η αλάνθαστη οικονομική λογική των προγραμμάτων παρέμβασης στην πρώιμη παιδική ηλικία. Αναζητούμε μια διέξοδο στο φαινόμενο ως αδιέξοδο πρόβλημα ανατρέχοντας στην θεωρούμενη πιο πολιτική όλων από τις σύγχρονες  εκπαιδευτικές προσεγγίσεις της οικονομίας. ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Paul Krugman (στα ελληνικά από τις εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ) κεφάλαιο “Εξωτερικές Οικονομίες”. Δώστε λίγη προσοχή:

*Μια μελέτη του 2006 που έγινε από τον RAND Corporation διαπίστωσε ότι υψηλής ποιότητας προγράμματα πρώιμης παιδικής ηλικίας τα οποία επικεντρώνονται στην εκπαίδευση και την ιατρική περίθαλψη, οδηγούν σε σημαντικά κοινωνικά, πνευματικά και οικονομικά πλεονεκτήματα για τα παιδιά τα οποία σε διαφορετική περίπτωση θα κινδύνευαν να εγκαταλείψουν το γυμνάσιο και να εμφανίσουν εγκληματική συμπεριφορά. Παιδιά σε προγράμματα, όπως το Head Start, ήταν λιγότερο πιθανό να εμπλακούν σε τέτοιες παρεκκλίνουσες συμπεριφορές και πιο πιθανό να καταλήξουν να έχουν δουλειά και υψηλό μισθό στη μετέπειτα ζωή τους. Μια άλλη μελέτη από ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Pittsburgh το 2003 εξέτασε προγράμματα παρέμβασης στην πρώιμη παιδική ηλικία από την χρηματική προοπτική, διαπιστώνοντας οφέλη από 4$ έως 7$ για κάθε 1$ δαπανούμενο σε προγράμματα παρέμβασης στην πρώιμη παιδική ηλικία. Τα εξωτερικά οφέλη από τα προγράμματα αυτά είναι τόσο μεγάλα ώστε το Brookings Institution να προβλέπει – εστιάζοντας καταρχάς στις ΗΠΑ – αύξηση του ΑΕΠ σχεδόν κατά 2% με μια και μοναδική προϋπόθεση την παροχή υψηλής ποιότητας προσχολικής εκπαίδευσης σε όλα τα παιδιά.

Σας αποπροσανατολίσαμε, παραδεχτείτε το. Εύλογα αναρωτιέστε γιατί αλλά και τι ακριβώς απαντά η οικονομική σκέψη περί πρώιμης παρέμβασης του Krugman στην ανάγκη για μια μη καταστροφική, μη αδιέξοδη απάντηση στο φανταστικό (;) σενάριο εργασίας. Πριν απογοητευτείτε επιτρέψτε μας μια συνοπτική “βοήθεια κοινού” περί εξωτερικών οικονομιών: 

   

Όταν υπάρχουν εξωτερικά οφέλη, το οριακό κοινωνικό όφελος ενός προϊόντος ή μιας δραστηριότητας υπερβαίνει το οριακό όφελος κατανάλωσης του προϊόντος. Χωρίς κυβερνητική (πολιτική) παρέμβαση καταναλώνεται ελάχιστη ποσότητα προϊόντος. Η κοινωνικά βέλτιστη ποσότητα του προϊόντος ή της δραστηριότητας μπορεί να επιτυγχάνεται με μια βέλτιστη επιδότηση. Το πιο σύνηθες παράδειγμα εξωτερικών οφελών είναι η διάχυση της τεχνολογίας, η ύπαρξη της οποίας συχνά οδηγεί στην ανάγκη βιομηχανικής πολιτικής. 

    

Όταν υπάρχουν εξωτερικά κόστη, το οριακό κοινωνικό κόστος ενός προϊόντος ή μιας δραστηριότητας υπερβαίνει το οριακό κόστος παραγωγής και παράγεται υπερβολική ποσότητα του προϊόντος ή της δραστηριότητας χωρίς την κυβερνητική παρέμβαση.  

Απλοποιούμε, καταλήγουμε στο κυρίως θέμα μας: Οι όποιες “υπέρ Ελλήνων” θέσεις του (όποιου) Krugman, υπόκεινται στην αναπτυξιακή λογική των προγραμμάτων παρέμβασης στην πρώιμη (προσχολική) ηλικία και υποδηλώνουν την με σύγχρονους όρους προοδευτική αντίληψη περί παρεκκλίνουσας συμπεριφοράς. Πρακτικά, ο (όποιος) Krugman εκκινεί από την αναγνώριση ως παρεκκλίνουσας της οικονομικής συμπεριφοράς για να αξιώσει την επένδυση στην αποτροπή της με όρους ανάπτυξης μιας γενεάς, ακριβώς δηλαδή από το ίδιο σημείο που εκκινούν οι – με σύγχρονους όρους – συντηρητικοί οικονομολόγοι που αντί της επένδυσης (στην αποτροπή της εντός χρόνου μιας γενιάς) επιτάσσουν την περιοριστικού χαρακτήρα καταστολή της. Άρα; Άρα, σε μια κοινωνία που - για λόγους οι οποίοι δεν είναι του παρόντος - βιώνει σε σχέση με τις προηγμένες σύγχρονες καθυστέρηση μιας γενιάς, η αναπτυξιακή λύση με ορίζοντα το “σήμερα”, ο μηδενισμός του χρόνου, είναι αδύνατη. Η μόνη πραγματική λύση μπορεί να είναι αυτή που αφορά το πραγματικό πρόβλημα, δηλαδή αυτή που θα αναγνωρίζει την σχέση χρόνου και χρήματος με τον πραγματικό ορίζοντα που αφορά την καθυστερημένη χώρα: Μιας γενιάς.    

Εντέλει, όλα έχουν να κάνουν με το πως ορίζουμε ή με το πως ΔΕΝ ορίζουμε το "προοδευτικό"...