Οριακές στιγμές, χειραγωγοί και χειραγωγούμενοι, οι πραγματικά δυνατοί και οι "χρήσιμοι ηλίθιοι" στο αέναο παιχνίδι της πολιτικής: Μια εξωτερική ματιά στο όνομα της προοπτικής προόδου της νεοελληνικής κοινωνίας

Κάποιες στιγμές χαρακτηρίζονται ως κρίσιμες. Οριακές. Ιδωμένες ως ενταγμένες στο αέναο στρατηγικό παιχνίδι της πολιτικής ορίζονται με αυστηρά συγκεκριμένο τρόπο. Ακόμα και αν ο ορισμός μοιάζει βγαλμένος από τον τρόπο σκέψης του Μακιαβέλι μην τον φοβάστε, μην τον αρνείστε, είναι ο μόνος αληθινός.

Σας εξοικειώνουμε με αυτόν (τον ορισμό) προσαρμόζοντάς τον σε οικείες σας προσλαμβάνουσες από την τρέχουσα δραματική ελληνική συγκυρία:  Οποιαδήποτε πράξη χειραγώγησης του “παιχνιδιού” επιχειρήσει ο ευρισκόμενος σε αδύναμη θέση στρέφεται με μαθηματική βεβαιότητα εναντίον του. Ακόμα πιο συγκεκριμένα : Χειραγωγώντας άγρια την εξαντλημένη κοινωνία των νεοελλήνων και υποβάλλοντάς την (μέσω του αδιανόητου δημοψηφίσματος) σε ρόλο χρήσιμου ηλιθίου ώστε να την χρησιμοποιήσει (ακόμα και αν αυτό έγινε με τις καλύτερες των προθέσεων) σε ένα εξωτερικά εξελισσόμενο παιχνίδι στρατηγικής, ο κατά τα άλλα συμπαθέστατος Έλληνας πρωθυπουργός κατέστησε τον εαυτό του αιχμάλωτο σε ρόλο χρήσιμου ηλιθίου εσαεί και ανεπιστρεπτί.

Έτσι έχει το “παιχνίδι”. Οι κινήσεις “καθυστέρησης” του ευρισκόμενου σε αδύνατη θέση, αυτού που έχει τον χρόνο εχθρό και όχι σύμμαχο, έχουν ως αποτέλεσμα την καθολική αιχμαλωσία του.  Πρακτικά, είτε το θέλετε είτε όχι, ιδωμένο με ματιά εξωτερική το παιχνίδι στην αέναη διάρκειά του είναι παιχνίδι χειραγώγησης. Όταν ο αδύναμος επιχειρεί να χειραγωγήσει – εξ ορισμού “προς τα κάτω”, αυτή είναι η φορά της χειραγώγησης – με την αυταπάτη ότι αυτό μπορεί και να λειτουργήσει υπέρ του (προς τα πάνω), όταν δηλαδή  σε λάθος στιγμή (αδυναμίας) αντιμετωπίσει επιθετικά το παιχνίδι ωσάν να είναι ο δυνατός, πάει και τελείωσε, οριστικά αιχμαλωτίστηκε. Ο αληθώς δυνατός, όταν του παραχωρηθεί – αυτό σημαίνει “χρήσιμος ηλίθιος” – η δυνατότητα να ορίσει το παιχνίδι με όρους χειραγώγησης, υποχρεωτικά θα την ασκήσει. Γιατί; Διότι δεν μπορεί να την παραχωρήσει, τόσο απλά…

Απλά και ξεκάθαρα: Η λάθος από πλευράς της ελληνικής κυβέρνησης σε βαθμό ακραίας ηλιθιότητας στρατηγική – εμμονή σε δυο παράλληλα σύμπαντα, εξωτερικού και εσωτερικού, με το εξωτερικό να υπηρετεί ερμηνευτικά διαρκώς το εσωτερικό - μετά την αυτονόητη απάντηση της άλλης δυνατής πλευράς του παιχνιδιού, μεταφράζεται πλέον ανεπιστρεπτί σε ρόλο “χρήσιμου ηλιθίου” συνολικά για τη νεοελληνική ιδιαιτερότητα. Επειδή το στρατηγικό παιχνίδι της πολιτικής είναι αέναο, τη στιγμή που διαβάζετε το παρόν υπάρχουν πάλι δυο εναλλακτικές, που επίσης δυνητικά ορίζουν τα δυο παράλληλα πιθανά σύμπαντα του νεοελληνικού μέλλοντος. Αμφότερα τα δυο αυτά νέα σύμπαντα/σενάρια – είτε πρόκειται για συνθήκες διαρκούς καραντίνας μέχρι την στιγμή συνείδησης των πραγματικών όρων επανέναρξης του παιχνιδιού είτε για παραδειγματική καταστροφή μετά της δέουσας εξουσιαστικής επιδείξεως καλών προθέσεων ώστε να υπενθυμίζεται με όρους σκληρής αλήθειας η δύναμη – μεταφράζονται σε χειρότερες υπαρξιακές συνθήκες για τη νεοελληνική κοινωνία. Θα εκφράσουν, διότι δεν μπορεί να συμβεί διαφορετικά, την παραδειγματική ήττα της ηλίθιας στρατηγικής κατασκευής δυο βολικών για το εσωτερικό παιχνίδι παράλληλων συμπάντων  σε ένα εξωτερικό παιχνίδι που παίχτηκε από θέση αντικειμενικής αδυναμίας.

Γιατί δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά; Μα το είπαμε, δεν το είπαμε; Διότι όταν παραχωρηθεί στον δυνατό η δυνατότητα να ορίσει το παιχνίδι χειραγώγησης με όρους χειραγώγησης θα το κάνει, διότι απλούστατα δεν μπορεί να παραχωρήσει στον συγκυριακά αδύναμο αυτή τη δυνατότητα.

Τι γίνεται τώρα; Απλά, απλούστατα, το μόνο που πρέπει πάση θυσία να επιδιωχθεί είναι η σταδιακή έξοδο από την υποβολή της νεοελληνικής ιδιαιτερότητας σε ρόλο χρήσιμου ηλιθίου. Ναι ή όχι – αναφερόμαστε στα συμπληρωματικά μέτωπα του πρόσφατου γελοίου νεοελληνικού δημοψηφίσματος – αμφότερων των πλευρών οι “δοσμένοι”  οφείλουν να κατανοήσουν την για διαφορετικούς λόγους υποβολή τους στον ρόλο και το περιεχόμενό του. Έστω και αν κάποιοι (αρκετοί) της πλευράς του ΝΑΙ – αναφερόμαστε στους προοδευτικούς ανθρώπους που ουδεμία σχέση έχουν με τους λοιπούς τυπικούς εκφραστές της διαρκούς δεξιάς ελληνικής καθυστέρησης - δικαίως νιώθουν αδικημένοι από την πιο πάνω εξίσωση,  είμαστε βέβαιοι ότι αν αρθούν σε μια απόσταση από τα πράγματα θα αντιληφτούν ότι οι συμβάσεις (του παιχνιδιού της προόδου) τους υπαγορεύουν, στο όνομα της ταχύτερης το δυνατόν επανέναρξής του, να υποστούν αυτή την αδικία. Κατανοώντας ως εξωτερικοί παρατηρητές, ότι τελείως ανεξάρτητα του δικού τους λόγου και τρόπου συμμετοχής, τα αδιανόητα μέτωπα που αθροίζουν στην κάθε πλευρά τους το “κάθε καρυδιάς καρύδι” όπως το παγιωμένο τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα “Μνημόνιο – Αντί/Μνημόνιο” παρεμποδίζουν τελείως την καθυστερημένη κοινωνία να διεκδικήσει την όποια δυνατότητα προοδευτικής διαφυγής από την καθυστέρηση.

Τι μπορεί να γίνει αύριο; Πως μετά την ηλίθια διολίσθηση από την περίοδο της έστω περιορισμένης πλην όμως υπαρκτής ρευστότητας σε περίοδο καραντίνας (πρώτο σενάριο) ή και πλήρους αποδόμησης (δεύτερο σενάριο), μπορεί να διεκδικηθεί μια στοιχειωδώς γρήγορη επαναφορά; Οφείλει να κατανοηθεί ότι και το χειρότερο σενάριο δεν έχει χαρακτήρα νομοτελειακό, οι κανόνες και τρέχοντες ρυθμοί του (αέναου) παιχνιδιού προσφέρουν τη δυνατότητα επαναφοράς στην κανονικότητα σε εύλογο, τηρουμένων των αναλογιών, χρόνο. Υπάρχουν κοινωνικά διαθέσιμα, υπάρχουν δυνάμεις και πρωτοπορίες – το νεοελληνικό “ιδιαίτερο” είναι ότι πολλές από αυτές αιχμαλωτίστηκαν σε ρόλο “χρήσιμου ηλιθίου” της πλευράς του ΟΧΙ -  που μπορούν δημιουργικά και προοδευτικά να εκκινήσουν ξανά το “παιχνίδι”.

Αρκεί: 1^ον) Οι αιχμαλωτισθέντες σε ρόλο χρήσιμου ηλιθίου νυν κυβερνώντες - είτε παραμείνουν είτε πληρώσουν την ηλιθιότητά τους με απομάκρυνση από τους θώκους - να απεγκλωβιστούν από την ανάγκη αδιέξοδης χρέωσης του ρόλου “προς τα κάτω” τροφοδοτώντας τη δυνατότητα απελευθέρωσης των “από τα κάτω” κοινωνικών διαθέσιμων, και, 2^ον) Οι “από τα κάτω” εγκλωβισμένοι να επανακτήσουν  αν μη τι άλλο την στοιχειωδώς αναγκαία εξωτερική αίσθηση των πραγμάτων, εκκινώντας από την κατανόηση ότι “χρήσιμος ηλίθιος” δεν είναι ένας χρεωστικός χαρακτηρισμός (δεν χρεώνεται προσωπικά) αλλά η εξωτερική ανάγνωση ενός ρόλου στον οποίο υποβλήθηκαν και της σημασίας του. Η κατανόηση αυτής της ουσιώδους διαφοράς - ανάμεσα στο τι είναι και στο τι σημαίνει κάτι - είναι το πρώτο κρίσιμο βήμα απελευθέρωσης της κοινωνικής αυτογνωσίας.

Πόσο εύκολα είναι τα παραπάνω; Πόσο πιθανόν είναι να διεκδικηθούν ως δυνατότητα του νέου προοδευτικού παιχνιδιού σε συνθήκες καραντίνας ή και πλήρους οπισθοδρόμησης έναντι της επαπειλούμενης (σε πρώτη φάση) κοινωνικής απόγνωσης και διολίσθησης (σε δεύτερη φάση) σε υποτακτικές τάσεις σωτηρίας “από τα δεξιά”;  Μην το σκέφτεστε, αδιάφορο, αυτό είναι το αέναο παιχνίδι της πολιτικής, από συστάσεώς του είναι ταμένο για τα δύσκολα. Ταμένο για τα δύσκολα για τους ταμένους για τα δύσκολα. Για τους αποφασισμένους να διεκδικούν διαρκώς τον δρόμο της προόδου, ή, με όρους κοινωνιών που διακρίνονται από έντονα στοιχεία καθυστέρησης, αδιάκοπα να υπηρετούν τη τέχνη της δημιουργικής αμφισβήτησης.

*Αφού επί πεντάμηνο παρέστησε τον μέγα γνώστη των παιγνίων, ο εκτελών χρέη “λαγού” ηρωικά την έκανε. Χρήσιμος ηλίθιος (εκ του αποτελέσματος) ή και κάτι άλλο (εξ αρχής); “Μην ασχολείστε” μας συμβούλεψε από καρδιάς φίλος καλός και έμπειρος περί των κανόνων του αέναου στρατηγικού παιχνιδιού της πολιτικής. Σιγά μην ασχοληθούμε, είναι πολύ πιο σοβαρή υπόθεση η πρόοδος από σενάρια και mind games, παίγνια και ευφημισμούς, για να χάνουμε με “λαγούς” τον χρόνο μας…