Γέμισε ο τόπος κατά φαντασίαν αναλυτές! Αναζητώντας τη ρίζα ενός σοβαρότατου σύγχρονου προβλήματος - "κρίση της ανάλυσης" - στην "κρίση της ψυχανάλυσης" από την δεκαετία του 60

Η σύγχρονη ψυχανάλυση περνάει μια κρίση που επιφανειακά εκδηλώνεται με μια ορισμένη μείωση του αριθμού των σπουδαστών που εγγράφονται για εκπαίδευση στα ψυχαναλυτικά ινστιτούτα, καθώς και του αριθμού των ασθενών που προσφεύγουν για βοήθεια στον ψυχαναλυτή – ΕΡΙΧ ΦΡΟΜ: Η κρίση της ψυχανάλυσης (1970).

Γέμισε ο τόπος αναλυτές. Κάθε βλάκας, με το συμπάθιο, με όλη του την άνεση (κομφορμισμό), απλά και μόνο με εξυπνάδες (και τίποτε άλλο), απλά και μόνο με χαρακτηρισμούς (και τίποτε άλλο), απλά και μόνο συνδυάζοντας εξυπνάδες με χαρακτηρισμούς (και τίποτε άλλο), απλά και μόνο νομίζοντας ότι έτσι – με χαρακτηρισμούς και εξυπνάδες - αποκαλύπτει την βλακεία των άλλων (και τίποτε άλλο),  φαντασιώνεται εαυτόν έξυπνο τόσο πολύ ώστε να μπορεί να αναμετρηθεί με επίπονα δοσμένους ερμηνευτικούς κωδικούς και κλειδιά ερμηνεύοντας τον κόσμο όλο.

  

Αναζητώντας κάποιες ενδείξεις για την ρίζα του προβλήματος, πώς και γιατί ο κόσμος γέμισε από κατά φαντασία αναλυτές, φτάσαμε ως και τον ΕΡΙΧ ΦΡΟΜ – έναν από τους εξέχοντες διαχρονικά συγγραφείς της ψυχανάλυσης σε όλο τον κόσμο – ρίξαμε ξανά μια καλή ματιά στην ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ του – σειρά δοκιμίων του που γράφτηκαν μεταξύ 1939 και 1969 – και αυτή την καλή ματιά την προσαρμόσαμε στο ψευδό-αναλυτικό “φαινόμενο” των σύγχρονων καιρών. Κρίνοντας ότι (μπορεί για κάποιους από εσάς να) έχει κάποιο ενδιαφέρον, με την πρέπουσα σεμνότητα την συμπυκνώνουμε:

Από τα τέλη της δεκαετίας του 60 έχουν εμφανιστεί ανταγωνιστικές της λεγόμενης σύγχρονης ψυχανάλυσης θεραπευτικές μέθοδοι, οι οποίες ισχυρίζονται ότι πετυχαίνουν καλύτερα θεραπευτικά αποτελέσματα και πως απαιτούν πολύ λιγότερο χρόνο, άρα και λιγότερο χρήμα. Ο ψυχαναλυτής, λοιπόν, που μέχρι τότε θεωρείτο από την μεσαία τάξη των πόλεων ως ο μόνος που μπορούσε να δώσει απάντηση στο ψυχικό της άγχος, βρέθηκε στην ανάγκη βλέποντας ότι χάνει το μονοπώλιό του ως θεραπευτής να αμυνθεί μπροστά στους ψυχοθεραπευτές ανταγωνιστές του.

Υπάρχει άραγε διέξοδος – απάντηση στο πρόβλημα “ανάλυσης των καιρών” οι ρίζες του οποίου έχουν βάθος πέραν του μισού αιώνα; Ευτυχώς, οι λύσεις των λεγόμενων θεμελιωδών προβλημάτων είναι κατά κανόνα διαχρονικές και σε κάθε περίπτωση ανεξάρτητες του χρόνου εμφάνισης ή διατύπωσης τους, εκεί λοιπόν, στο βάθος των ριζών του – μισό αιώνα πριν -  επιχειρούμε να αλιεύσουμε και την λύση του συγκεκριμένου. Δοσμένη από (ποιόν άλλον;) αυτόν που το διατύπωσε:

Η δημιουργική ανανέωση της ψυχανάλυσης είναι δυνατή μόνο αν μπορέσει να ξεπεράσει τον πολιτιστικό κομφορμισμό (της) και γίνει και πάλι μια κριτική και τολμηρή θεωρία εμποτισμένη από το πνεύμα του ριζοσπαστικού ουμανισμού.  

*Το ίδιο, πιθανώς, είναι το μυστικό για την διεξοδική αντιμετώπιση της κρίσης της ανάλυσης. Εκκινώντας από τον αληθινό ορισμό της. Την διατύπωσή της. Υπό την κρίση σας, εμείς απλώς κάποιες θεμελιώδεις ιδέες δίνουμε…