Η φοβερή και τρομερή κατάρα του μεγάλου επαναστάτη Ερνέστο Τσε Γκεβάρα

*Μέσα στα επόμενα δεκαπέντε χρόνια από τον θάνατό του, στο πλαίσιο μιας σειράς παράδοξων συμπτώσεων – που αναμφίβολα μπορούν να αποδοθούν στο γεγονός ότι τα πρόσωπα που εμπλέκονται στην όλη ιστορία έζησαν σε καιρούς αβέβαιους και στην κόψη του ξυραφιού – οι περισσότεροι από εκείνους που σχετίζονταν με τη σύλληψη, την διαταγή της εκτέλεσης και την εξαφάνιση του πτώματος του Ερνέστο Γκεβάρα έπεσαν θύματα παράξενων θανατηφόρων ατυχημάτων με ελικόπτερα ή αυτοκίνητα, εκτελέστηκαν από τους κληρονόμους του αντάρτικου, εκτοπίστηκαν, αρρώστησαν μυστηριωδώς, δέχτηκαν πυροβολισμούς, έπεσαν θύματα οργανώσεων της φασματικής αριστεράς ή της πιο λάθρα βιώσασας δεξιάς ή ξυλοκοπήθηκαν μέχρι θανάτου από τους πρώην συντρόφους τους.

Ερνέστο Γκεβάρα, γνωστός και ως ΤΣΕ, δολοφονήθηκε σαν σήμερα πριν 48 χρόνια. Εκατομμύρια έκτοτε άνθρωποι έχουν σαγηνευτεί από τον μύθο του, πολύ λιγότεροι όμως είναι αυτοί που γνωρίζουν έστω κάτι για την κατάρα του. Μας μυεί σε αυτή ο Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο ΙΙ η έρευνα του οποίου προκειμένου να γράψει την βιογραφία του Τσε Γκεβάρα κράτησε οκτώ γεμάτα χρόνια. Δημοσιεύουμε κάποια μικρά αποσπάσματα που μιλούν από μόνα τους…

*… Λες και το φάντασμα του Τσε είχε επιστρέψει για να ζητήσει τον λογαριασμό από τους δολοφόνους του, ένα συστηματικό κύμα βίας παρέσυρε σταδιακά έναν προς έναν σχεδόν όλους όσους είχαν συμμετάσχει στα γεγονότα. Δεν είναι παράδοξο, λοιπόν, που αυτή η σειρά συμπτώσεων οδήγησε στη γέννηση του θρύλου της “κατάρας του Τσε”, που σύμφωνα με τις φήμες ή τη λαϊκή δοξασία, είχε στήσει από τον άλλο κόσμο όλα αυτά τα ατυχήματα και τις απόπειρες δολοφονίας ή είχε στείλει τις αρρώστιες. Μια άλλη φήμη, που δεν στηρίζεται σε καμιά έμπρακτη απόδειξη, απέδιδε στις κουβανέζικες μυστικές υπηρεσίες την οργάνωση μιας επιχείρησης εκδίκησης διεθνούς βεληνεκούς. Παραδόξως, αυτοί που υποστήριζαν την πρώτη υπόθεση δεν μιλούσαν για το όλο θέμα με τόση πεποίθηση όσο εκείνος ο Κουβανός συγγραφέας που υπαινίχτηκε κάποτε χαμογελαστός στον ιστορικό: “Οι δικές μας μυστικές υπηρεσίες”. Με έναν κάποιο τόνο ικανοποίησης στη φωνή…

*… Ο συγγραφέας Χόρχε Γκαγιάρδο μας λέει: “Τρία χρόνια μετά τον θάνατο του Τσε, η λαϊκή δοξασία στη Βολιβία προφήτευε ότι θα έπαιρνε μαζί του στον τάφο του τους υπευθύνους για τον θάνατό του”. Και δυο Κουβανοί ιστορικοί που ταξίδεψαν στο νότο της Βολιβίας, στις περιοχές όπου έδρασε το αντάρτικο του Τσε, μας περιγράφουν: “Με αφορμή αυτές τις δοξασίες, άρχισε να κυκλοφορεί αλυσιδωτά μεταξύ των Βολιβιανών στρατιωτικών και των συγγενών τους ένα γράμμα το οποίο έλεγε ότι ο θάνατος του Μπαριέντος (σ.σ. ο στρατηγός πρόεδρος της Βολιβίας που επικύρωσε τη διαταγή για την εκτέλεση του Τσε και πέθανε απανθρακωμένος επτά μήνες αργότερα όταν το ελικόπτερό του κατέπεσε) ήταν τιμωρία σταλμένη από τον θεό και ότι όλους τους υπευθύνους για τη δολοφονία του Τσε τους περίμενε μεγάλη συμφορά. Για να μπορέσουν να σωθούν από την κατάρα, το γράμμα τους συμβούλευε να πουν τρεις φορές το Πάτερ ημών και άλλες τρεις το Άβε Μαρία. Κατόπιν, θα έπρεπε να αντιγράψουν το γράμμα σε εννιά αντίγραφα και να το στείλουν σε αντίστοιχο αριθμό παραληπτών”. Παρότι τα αντίγραφα του γράμματος που απεστάλησαν ήταν αναρίθμητα τα γεγονότα των θανάτων όσων εμπλέκονταν στη δολοφονία του Τσε διαδέχονταν το ένα το άλλο.

*10 Οκτωβρίου 1970, μια μέρα μετά την Τρίτη επέτειο του θανάτου του Τσε, σκοτώθηκε σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα ο υπολοχαγός Εδουάρδο Ουέρτα, ο οποίος ήταν ο πρώτος αξιωματικός που είχε πάρει μέρος στη σύλληψή του. Κατόπιν, ήταν η σειρά του αντισυνταγματάρχη Αντρές Σέλιτς, ο οποίος υπήρξε ένας από τους λίγους υψηλόβαθμους στρατιωτικούς που είχε μιλήσει με τον Τσε στο σχολείο της Ιγέρα και είχε προσπαθήσει να τον ταπεινώσει. Ως υπουργός εσωτερικός της κυβερνήσεως Μπάνσερ, ο Σέλιτς ξυλοκοπήθηκε άγρια μέχρι θανάτου στο πλαίσιο μιας ανάκρισης που διενεργήθηκε από πράκτορες της στρατιωτικής ασφάλειας, όταν τον έπιασαν επ’ αυτοφώρω να καταστρώνει ένα από τα πολλά πραξικοπήματα που συνθέτουν την πολιτική ιστορία της Βολιβίας. Το αμέσως επόμενο θύμα της κατάρας ήταν ο συνταγματάρχης Ρομπέρτο Κιναντίγια, ο οποίος, ως υπεύθυνος της υπηρεσίας αντικατασκοπείας του Υπουργείου Εσωτερικών, παρέστη ως μάρτυρας στον ακρωτηριασμό των χεριών του πτώματος του Τσε προκειμένου να γίνει αργότερα στο μέλλον η αναγνώρισή του. Ο Κιντανίγια (σ.σ. αυτουργός και της δολοφονίας του Ίντι Περέδο) εκτελέστηκε τον Απρίλιο του 1971 στο Αμβούργο από την Μόνικα Έαρλτ μέλος του ELN. Η Μόνικα, παριστάνοντας τη Γερμανίδα που ήθελε βίζα για την Βολιβία, μπήκε στο προξενείο, ζήτησε να δει τον Καστινίγια, και όταν την οδήγησαν μπροστά του τον σκότωσε με δυο πυροβολισμούς στο στήθος. Κατόπιν εξαφανίστηκε χωρίς να την πειράξει κανείς…

Η “κατάρα του Τσε” κτύπησε πολύ περισσότερους – ανάμεσά τους και τον πράκτορα της CIA (ήταν αυτός που αναγνώρισε τον Τσε και φωτογράφισε το ημερολόγιό του) στο Μαϊάμι Φέλιξ Ροντρίγκες, τον Χουάν Χοσέ Τόρες αρχηγό του Γενικού Επιτελείου στρατού της Βολιβίας, τον ταγματάρχη Χουάν Αγιορόα που συμμετείχε στη σύλληψη και δολοφονία του Τσε, τον διοικητή της όγδοης μεραρχίας που είχε μεταφέρει την εντολή εκτέλεσης Χοακίν Σεντένο Ανάγια, τον λοχαγό Γκάρι Πράδο Σαλμόν που ήταν αυτός ο οποίος τον συνέλαβε - και άλλους, και άλλους πολλούς. Ήταν αυτή – αμέσως μετά τον θάνατο του Τσε – που μοιάζει να έχει με έναν μοναδικό δικό της τρόπο συμβάλλει στην διαδικασία παγκοσμιοποίησης της ανάμνησης του μεγάλου Αργεντινού επαναστάτη.

Περί της παγκόσμιας ανάμνησης του Τσε, ο λόγος δικαιωματικά στον καλύτερο όλων βιογράφο του: 

  

Η ανάμνηση. Έμεινε μια ανάμνηση. Μέσα από χιλιάδες φωτογραφίες, πόστερ, μπλουζάκια, ταινίες, δίσκους, βιντεοταινίες, κάρτες, πορτρέτα, περιοδικά, βιβλία, τουριστικούς οδηγούς, CD, φράσεις, μαρτυρίες - φαντάσματα όλα αυτά της βιομηχανικής κοινωνίας που δεν ξέρει να εναποθέτει τους μύθους της στη νηφαλιότητα της μνήμης – ο Τσε μας φυλάει. Πέρα από όλα τούτα τα παραφερνάλια, επιστρέφει. Σε μια εποχή ναυαγίων είναι ο δικός μας ήρωας. Τριάντα σχεδόν χρόνια μετά τον θάνατό του, η εικόνα του περνάει από γενιά σε γενιά, ο μύθος του περνά τρέχοντας μέσα από τα ανόητα παραληρήματα μεγαλείου του νεοφιλελευθερισμού. Ασεβής, περιπαικτικός, πεισματάρης, επίμονος στην ηθική του, αξέχαστος.