"Οι θεωρητικές διεκδικήσεις ήταν τότε μοιραίο να ενθαρρύνουν μια χρήσιμη διάθεση αμφισβήτησης από την πλευρά των υπηκόων": Ένα γρήγορο (και ρέον;) πέρασμα στη "φιλοσοφική" θεώρηση της ιστορίας του κόσμου.

Ένα γρήγορο πέρασμα στη φιλοσοφική θεώρηση της ιστορίας του κόσμου, 18^ος αιώνας στην Αγγλία οι χώρο-χρονικές συντεταγμένες του περάσματος, όταν η εξουσία “περνάει” από τους Λόρδους στις Κοινότητες καθώς η φεουδαρχία τελειώνει και η έγγεια ιδιοκτησία διασπείρεται. Οδηγός μας ο διάσημος σήμερα ως φιλόσοφος πλην όμως ελάχιστα γνωστός ως ιστορικός David Hume. Σχετικά με τον οποίον, σημειωτέον, τους 18^ο και 19^ο αιώνα συνέβαινε το αντίθετο, μιας και επρόκειτο για τον συγγραφέα της μνημειώδους – τότε – εξάτομης Ιστορίας της Αγγλίας (History of England). Σύμφωνα με την αποδεκτή τότε ως έγκυρη φιλοσοφία της οποίας:

Η πρώτη άνοδος του εμπορίου και των τεχνών είχε συμβάλει, σε προηγούμενες βασιλείες, στο να διασκορπιστούν εκείνες οι τεράστιες περιουσίες των βαρόνων, που τους καθιστούσαν επίφοβους τόσο για τον βασιλιά όσο και για τον λαό. Η περαιτέρω εξέλιξη αυτών των πλεονεκτημάτων άρχισε, κατά τη διάρκεια αυτής της βασιλείας, να καταστρέφει τους μικροϊδιοκτήτες γης και, λόγω και των δυο εξελίξεων, το gentry, ή η τάξη εκείνη που απάρτιζε τη Βουλή των Κοινοτήτων, είδε να αυξάνεται η ισχύς και το κύρος της. Οι πρώιμες βελτιώσεις στον τομέα των ειδών πολυτελείας αγκαλιάστηκαν μετά μανίας από τους ανώτερους ευγενείς, που οι περιουσίες τους, καθώς τους τοποθετούσαν υπεράνω της αυτοσυγκράτησης ή έστω του υπολογισμού, σύντομα διασπαθίστηκαν σε δαπανηρές απολαύσεις.

Η Βουλή των Κοινοτήτων ανακάλυπτε τη δύναμή της και, βοηθούμενη από την αφροσύνη που επέδειξαν οι δυο πρώτοι μονάρχες της δυναστείας των Stewart, κατέστησε θεωρητικό ζήτημα τα προνόμιά της.

Σε τελική ανάλυση: Για τον David Hume η κάθε εξουσία δεν βασιζόταν στο δίκαιο αλλά στην κοινή γνώμη, που η χειραγώγησή της, επομένως, ήταν απαραίτητη. Το κύριο έρεισμα της (κάθε) κατεστημένης εξουσίας ήταν τότε (και πάντα είναι) η συνήθεια και η παράδοση. Οι θεωρητικές διεκδικήσεις, σε πολιτικά ή θρησκευτικά ζητήματα, ήταν τότε (και πάντα είναι) μοιραίο να ενθαρρύνουν μια ελεγχόμενη και χρήσιμη διάθεση αμφισβήτησης από την πλευρά των υπηκόων.

*Πηγή μας ήταν “μια ιστορία των ιστοριών” γραμμένη από τον εκ των κορυφαίων Βρετανών στοχαστών – ιστορικών στα τέλη του 20^ου αιώνα John Burrow που έχει εκδοθεί στην ελληνική γλώσσα από τις εκδόσεις ΤΟΠΟΣ. Eλπίζουμε ότι η επιλογή της σας είναι χρήσιμη ώστε και το δικό σας γρήγορο “πέρασμα” στον φιλοσοφικό τρόπο θεώρησης της ιστορίας του κόσμου να είναι – εκτός από γρήγορο και – ρέον. Με άλλα λόγια όχι στιγμιαίο, να έχει συνέχεια…