Ο Μάνος Χατζιδάκις δεν έγραφε για να εκφράσει τον καταπιεσμένο λαό ή για να εκπροσωπήσει την εθνική παλιγγενεσία (πάλι καλά που ξέφυγε από τον σκοταδισμό των αναθεμάτων): "Δεν μπορώ να δίδομαι σε ανθρώπους που δεν με ενδιαφέρουν"

Αν προσπαθήσει να γράψει κάποιος για τον Μάνο και αποφασίσει να εστιάσει στη μουσική του, τότε θα βρεθεί μπροστά σε ένα μεγάλο και διπλό αδιέξοδο: α) έχουν γραφτεί σχεδόν τα πάντα που θα μπορούσαν να ειπωθούν από εξωτερικούς παρατηρητές για το μουσικό έργο του και β) ελάχιστοι είναι αυτοί που μπορούν να κατανοήσουν σε βάθος τη μουσική του, για την ακρίβεια αυτή την ερωτική σχέση που είχε με τη μουσική και το κοινό του.

Πριν το Μνημόνιο δεν έβλεπες…

Για να είμαστε ειλικρινείς το υπό τον ανωτέρω τίτλο βιβλίο του διεθνολόγου Τριαντάφυλλου Καρατράντου (εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ) δεν ανήκει στα (ουκ ολίγα) αγαπημένα μας, σε αυτά δηλαδή τα βιβλία με τα οποία νιώθουμε την σχέση μας ερωτική. Όμως το σχετικό με τον Μάνο Χατζιδάκι κεφάλαιό του συναντιέται με το γούστο μας όσο κανένα από τα κάμποσα αφιερωμένα στον μεγάλο μουσικό που έχουμε διαβάσει. Εντέλει, τα γούστα μας δεν (πρέπει να) είναι και τόσο πολύ εγκλωβισμένα στην “μαύρο – άσπρο” αντίληψη των πραγμάτων όσο (θέλαμε να) νομίζουμε. Πάει καλά…

Ψάχνοντας για τον άλλο Μάνο, για το Μάνο ως φιλόσοφο, ως κοινωνικό και πολιτικό σχολιαστή – γράφει ο κ. Καρατράντος – ανακάλυψα την πλησιέστερη προσέγγιση που θα μπορούσε να κάνει κάποιος στη μουσική του. Και φυσικά, αυτή προέρχεται από τον ίδιο.

Μα φυσικά. Δεν θα μπορούσε να συμβαίνει διαφορετικά, πάντα ξεκινάμε από την αλήθεια καθαυτή, από την πρωτογενή μαρτυρία, μετά διεκδικούμε το όποιο δικό μας μερτικό στην ερμηνεία της.

Καταμαρτυρεί ο Μάνος Χατζιδάκις:

Οι άνθρωποι με τους οποίους επικοινωνώ μέσω της μουσικής μου είναι επιλεγμένοι από μένα, όπως επιλεγμένοι είναι και οι άνθρωποι με τους οποίους θα κάνω έρωτα. Δεν μπορώ να δίδομαι σε ανθρώπους που δεν μ’ ενδιαφέρουν. Όπως πιστεύω ότι η επικοινωνία μέσα στη τέχνη είναι καθαρά ερωτική. Όπως γίνεται στον έρωτα, γίνεται και στην τέχνη. Όλες οι άλλες επικοινωνίες είναι για μένα ανύπαρκτες, χωρίς σημασία. Όταν υπάρχει ένα λάθος κοινό, γίνεται μια λάθος επικοινωνία, η οποία αφήνει δυσάρεστα αποτελέσματα…   

Ο ανιχνευτής της πρωτογενούς μαρτυρίας δικαιωματικά λαμβάνει και τον πρώτο λόγο στην ερμηνεία της. Γράφει:

Καταλαβαίνετε γιατί από τη μουσική του απουσίαζαν οι δισταγμοί, οι ενοχές και τα πρέπει; Διότι ο Μάνος ερωτοτροπούσε με την ίδια τη μουσική και μέσω αυτής και με τους ανθρώπους. Δεν έγραφε για να εκφράσει τον καταπιεσμένο λαό ή για να εκπροσωπήσει την εθνική παλιγγενεσία, έγραφε για να κάνει ερωτική εξομολόγηση, για να εξιστορήσει τα πάθη του, που τόσο υποστήριζε…

…Η μουσική του δεν είχε πρέπει, ίσως δεν είχε και μπορεί, είχε όμως ΘΕΛΩ. Και όταν θέλεις, στο χέρι σου είναι να κάνεις…

Πριν το Μνημόνιο δεν έβλεπες: Και όταν νόμισες ξαφνικά πως άρχισες να βλέπεις, αυτά που είδες ήταν … η συνωμοσία όλων ενάντια στην Ελλάδα, οι ψεκασμοί ενάντια στους κατοίκους της, η τοκογλυφική Ε.Ε. και οι ξένοι που θέλουν να αρπάξουν τα ελληνικά “φιλέτα”, η σωτήρια στήριξη του ξανθού γένους και το Δ’ Ράιχ που θέλει να μετατρέψει την Ελλάδα σε προτεκτοράτο. Όταν νόμισες ξαφνικά πως άρχισες να βλέπεις τα “είδες όλα μαύρα”. Ως εκεί μπορούσες…

*Πάλι καλά που ο Μάνος Χατζιδάκις μπόρεσε και ξέφυγε από τον σκοταδισμό των αναθεμάτων. Πάλι καλά. Στον βαθμό που ξέφυγε…