Απαντώντας ψύχραιμα και εμπεριστατωμένα στο κυρίαρχο/ θεμελιώδες ερώτημα μετά το τελευταίο τρομοκρατικό κτύπημα στο Παρίσι (και όποιο άλλο αντίστοιχο): Τι μέλλει να γίνει;

Τι μέλλει να γίνει;

Αν δεν είναι αυτό το κυρίαρχο ερώτημα που υποβάλλεται μέσω των ΜΜΕ σε κάθε περίπτωση μεγάλης τρομοκρατικής επίθεσης διεθνούς ενδιαφέροντος, αν δεν είναι αυτό το βασικό – θεμελιώδες ερώτημα (συμπύκνωση/ σύγκλιση όλων των προπαρασκευαστικών) που αναγνωρίζετε ο καθένας σας (ότι υποβάλλεται) μέσα του, σταματήστε εδώ την ανάγνωση του παρόντος.

Αν όμως αυτό είναι, αν αυτό αναγνωρίζετε ότι είναι, τότε αδιαμφισβήτητα (δεν μπορεί παρά να) έχει ενδιαφέρον η όποια απόπειρα απάντησης αυτού του ερωτήματος, πόσο μάλλον όταν δεν το αντιλαμβάνεται ως στιγμιαίο αλλά ως ερώτημα διαρκείας. Δηλαδή, ως θεμελιώδες.

Από την ενδιαφέρουσα έρευνα (2006) της Λουίζ Ρίτσαρντσον (βοηθός και στη συνέχεια επίκουρη καθηγήτρια δημόσιας διοίκησης στο Χάρβαρντ, μεταξύ 1989 και 2001, κατόπιν κοσμήτορας του Ινστιτούτου ανωτέρων σπουδών του Ράντκλιφ, ειδικευμένη στη διεθνή ασφάλεια) με θέμα “Τι θέλουν οι τρομοκράτες” αντιγράφουμε για εσάς εκτενή αποσπάσματα από το φέρον τον τίτλο “Τι μέλλει να γίνει;” καταληκτικό κεφάλαιο. Για όσους ενδιαφέρονται για μελέτη σε βάθος, η έρευνα Ρίτσαρντσον (στην ελληνική γλώσσα από τις εκδόσεις ΤΟΠΟΣ, 2008) κοσμεί την βιβλιοθήκη του “Εγκώμιου”, όλοι οι ενδιαφερόμενοι προφανώς ευπρόσδεκτοι.

Αντιγράφουμε, εκκινώντας από σημείο της γραφής που συνειρμικά σας συνδέει με τα της επικαιρότητας: 

Η Γαλλία, από την άλλη πλευρά, (σ.σ. προηγείται αναφορά στις υπόλοιπες μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες) εφήρμοσε στο πέρασμα των χρόνων για τους πληθυσμούς των μεταναστών της μια πολιτική ενσωμάτωσης, παρέχοντας πλήρη υπηκοότητα και ενθαρρύνοντας την εκκοσμίκευση, αλλά αυτή η προσέγγιση δεν κατάφερε να αποτρέψει και τον φυλετικό διαχωρισμό…

Μετά τα “συνδετικά” με την τωρινή δυναμική του νου σας, επιτρέψτε μας να περάσουμε στα “εισαγωγικά” που προηγούνται της εστίασης (και απάντησης) στον πυρήνα του ερωτήματος:  

Ταλαντευόμενοι ανάμεσα σε δυο κουλτούρες, οι νεαροί μουσουλμάνοι είναι ευάλωτοι στα θέλγητρα μιας απλής, ηλεκτρονικά διαδεδομένης άποψης για τον κόσμο και για την θέση τους μέσα σε αυτόν. Μέσω της ομαδικής αλληλεγγύης, αναιρούν την αποξένωση που αισθάνονται. Με το να γίνουν μαχητές της τζιχάντ, μπορούν να εκδικηθούν τις ταπεινώσεις που υφίστανται και να κατακτήσουν τη δόξα στα μάτια της κοινότητάς τους.

Πλησιάζοντας γοργά στον πυρήνα του ερωτήματος:  

Η ίδια ιδεολογία που παρακινούσε τον Μάικλ Μπάρετ στη δεκαετία του 1860, παρακινούσε και τον Σέιμους Φίνουκαν στη δεκαετία του 1970. Ο εθνικισμός δεν έπαψε ποτέ να ασκεί έλξη σε εκείνους που είναι έτοιμοι να αγωνιστούν για την “ελευθερία” της ομάδας τους. Αυτή η έννοια του εθνικισμού είναι το ίδιο έντονα αισθητή στη Σρι Λάνκα, την Τσετσενία, την Ινδία, την Ισπανία και το Ιράκ. Σήμερα, εντούτοις, η “εθνική” ομάδα με την οποίαν ταυτίζονται οι νεαροί άντρες της ευρωπαϊκής διασποράς είναι θρησκευτική και υπερεθνική. Η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών τους δίνει τη δυνατότητα να αποκτούν και να διατηρούν την αίσθηση ότι ανήκουν σε αυτή την ευρύτερη κοινότητα. Με μια μεταφορά που χρησιμοποιούν συχνά οι μουσουλμάνοι εξτρεμιστές, μια ιστοσελίδα της Τζεμάα Ισλαμίγια δήλωνε: “Ο ένας μουσουλμάνος με τον άλλον είναι σαν ένα σώμα. Αν ένα μέρος νιώθει πόνο, το άλλο μέρος θα νιώσει και αυτό πόνο”.

Φτάνοντας, επιτέλους, στον πυρήνα του ερωτήματος… 

Σήμερα, νεαροί, μορφωμένοι, αποξενωμένοι ιδεαλιστές, όπως ο Ομάρ Σεΐχ, ο Ζιάντ Τζαρά και ο Σιντίχ Χαν, κινητοποιούνται από την ιδεολογία της τζιχάντ και από ένα ισχυρό συναίσθημα αλληλεγγύης. Δεν γνωρίζουμε ποια ιδεολογία θα κινητοποιήσει την επόμενη γενιά νεαρών ιδεαλιστών που θα θελήσουν να αλλάξουν τον κόσμο έτοιμοι να θυσιαστούν και να θυσιάσουν άλλους, ωστόσο είμαστε απολύτως βέβαιοι ότι θα υπάρξει άλλη μια γενιά που θα κινητοποιηθεί από άλλη μια εξτρεμιστική ιδεολογία, προκειμένου να διαμαρτυρηθεί για τις αδικίες γύρω της. Θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε μαζί της, να την αποδεχτούμε ως τίμημα του ότι ζούμε σε έναν πολύπλοκο κόσμο.

*Τίποτε δεν είναι ευκολότερο από το να καταδικάσεις τον κακοποιό, αλλά τίποτε δεν είναι δυσκολότερο από το να τον καταλάβεις.

Εκεί όπου τελειώνουν, εκεί όπου στερεύουν οι όποιες ερμηνευτικές απαντήσεις της (όποιας) ερευνήτριας κυρίας Ρίτσαρντσον, είναι εκεί όπου εκκινεί η αληθινή, η διαχρονική ανθρώπινη σοφία (Ντοστογιέφσκι) διεκδικώντας και τείνοντας διαρκώς να διαρρηγνύει την διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο Εγώ (Εμείς) και ο Άλλος (Άλλοι). Η κότα το αβγό ή το αβγό την κότα; Υπηρετώντας άφοβα το δίκαιο πολεμούμε την τρομοκρατία ή πολεμώντας άφοβα την τρομοκρατία υπηρετούμε το δίκαιο; Απάντηση: Είναι ο φόβος καθαυτός αυτός που το κάνει (το κακό), το δυσκολότερο όλων είναι να το (τον) καταλάβεις…