Η Τσιγγανοπούλα (παραδειγματική νουβέλα) του Θερβάντες: "Η λαχτάρα στα παρακάλια της γινόταν σπιρούνια που κέντριζαν τον πόθο να ακουστεί"

*Χωρίς να κουνηθούνε, στήνοντας αυτί γεμάτοι θαυμασμό, βάλθηκαν να την ακούνε. Εκείνη (δεν ξέρω αν αυτοσχεδιάζοντας, ή αν κάποιος της είχε γράψει τους στίχους που τραγουδούσε), με εξαιρετική χάρη, σα να ήτανε γραμμένη για κείνην, τραγούδησε τους παρακάτω:

Στης ζωής μας το πάρε δώσε που την αγάπη ζητάμε, σπουδαιότερο πράγμα το ‘χω τίμια παρά όμορφη να ‘μια.

Τα’ ανέβασμα όταν ορθώνει το πιο ταπεινό φιντάνι, απ’ τη χάρη του ή τη φύση ως τα εφτά ουράνια φτάνει.

Στον φτωχό μου ετούτο μπρούτζο που ‘χει σμάλτο την τιμιότη, περισσεύουνε τα πλούτη κι οι ευγενείς δεν λείπουν πόθοι.

Δε με νοιάζει αν μ’ αγαπάνε κι αν με εκτιμούν δεν με αγχώνει, γιατί βάλθηκα να φτιάξω την καλή μου τύχη, μόνη.

Το μέσα μου εγώ θα κάνω στο καλό να μ’ οδηγήσει κι ύστερα ο όποιος θεός ας κάνει ότι εκείνο ευδοκήσει.

Θέλω να δω αν η ομορφάδα έχει την χάρη που της πρέπει για να ανεβάζει στα ουράνια και στις κορφές να αποβλέπει.

Αφού οι ψυχές ίσες είναι, μπορεί η ψυχή ενός ξωμάχου κι η ψυχή ενός βασιλιά ίδια αξία και οι δυο τους να έχουν.

Μα εγώ νιώθω που η δική μου για πιο ψηλά με καλεί, γιατί βασιλεία και αγάπη δεν στέκουν στο ίδιο σκαλί…

**Η Πρεθιόσα παρακάλεσε να μην το διαβάσουν.  Να της το δώσουν πίσω. Όμως όλη η λαχτάρα που έβαζε στα παρακάλια της γινόταν σπιρούνια που κέντριζαν τον πόθο να ακουστεί. Τελικά, ο ιππότης το διάβασε δυνατά, κι ήταν ετούτο:

Όταν χτυπάει τον ταμπουρά η Πρεθιόσα και σκίζει το τραγούδι της τον αέρα, μαργαριτάρια ρίχνει με τα χέρια, σκορπάει λουλούδια γύρω με το στόμα.

Εμβρόντητες ψυχή και κρίση μένουν στα γλυκά θεϊκά λικνίσματά της, που όντας αγνά, σεμνά και τιμημένα την φήμη της στα ουράνια έχουν υψώσει.

Χίλιες ψυχές κρεμιούνται απ’ τα μαλλιά της και στα πόδια της μπρος ο έρωτας έχει και το ένα και το άλλο βέλος του καταθέσει.

Φωτάει, τυφλώνει με τους δυο της ήλιους, με αυτά η αγάπη συντηρεί τον πλούτο της, και μεγαλεία τρανότερα απαντέχει.

ΕΠΙΜΥΘΙΟ: Τα συνήθη γελοία νεοελληνικά “ηρωικά και πένθιμα”, δεν είναι γελοία επειδή είναι ηρωικά και πένθιμα, αλλά επειδή δεν μπορούν να είναι τίποτε απολύτως  περισσότερο (συνθετικά) τίποτε απολύτως λιγότερο (αφαιρετικά) από ηρωικά και πένθιμα. Το “παραδειγματικό” της λογοτεχνικής γραφής, είναι πολλά περισσότερα και λιγότερα συνάμα από τα γελοία – ηρωικά και πένθιμα – “τίποτε”, είναι ότι μπορεί να είναι - σύνθεση και αφαίρεση συνάμα - ο ερωτισμός. Προϋποθέτει βαθιά μόρφωση, αληθώς εσωτερική σχέση με τη σύνθεση και την αφαίρεση η δυνατότητα αναγνώρισης του “παραδειγματικού” – πρόκειται για την κατ’ εξοχήν ερωτική δυνατότητα – μια καλή και γενναία ματιά στις παραδειγματικές νουβέλες του σπουδαίου ΜΙΓΚΕΛ ΝΤΕ ΘΕΡΒΑΝΤΕΣ θα ήταν ότι πρέπει για αρχή.