"Ο Δερβίσης και ο Θάνατος" του Μέσα Σελίμοβιτς: Ένα μέγα βαλκανικό "θαύμα" της παγκόσμιας λογοτεχνίας, ένα χρέος λατρείας απαράγραπτο...

Derviš i smrt: Σε μετάφραση που έχει χαρακτηριστεί ως κάτι παραπάνω από εξαιρετική (του Λεωνίδα Χατζηπροδρομίδη) κυκλοφορεί εδώ και λίγες μέρες στην ελληνική γλώσσα από τις εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ. Οι άνθρωποι των οποίων δεν μπορεί παρά να είναι υπερήφανοι για την έκδοση αυτή. Διότι πρόκειται για ένα βαλκανικό αριστούργημα (θαύμα) της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Αναδεικνύει το βαθύτερο υπόβαθρο της εμπειρίας του ολοκληρωτισμού τον 20^ο αιώνα, με τρόπο τέτοιο (αριστουργηματικό) όπως ελάχιστα έργα το έχουν κάνει. Με τρόπο τέτοιο (διάπλατο) που άνοιξε δρόμους ελευθερίας (του νου), με τρόπο τέτοιο (βαθύτατο) που πραγματικά και ουσιαστικά συνέτεινε στην απελευθέρωση (του νου) από τα δεσμά του. 

Το αριστουργηματικό ιστορικό μυθιστόρημα του Μέσα Σελίμοβιτς “Ο Δερβίσης και ο Θάνατος” – η πλοκή του εξελίσσεται κάπου τον 18^ο αιώνα σε μια τότε κωμόπολη στην καρδιά της Βοσνίας, το σημερινό Σεράγεβο – έχει μέσα στον μισό αιώνα ζωής του απολαύσει όλες τις δυνατές τιμές. Έχει συγκριθεί και/ή αντιστοιχηθεί με το έργο του Καμύ, δεν είναι λίγοι αυτοί που το έχουν τοποθετήσει στα επίπεδα των έργων του Κάφκα, τα δε λογοτεχνικά βραβεία που του έχουν “απονεμηθεί” είναι αναρίθμητα.

Στη σκιά μιας εξουσίας ανελέητης και πανταχού παρούσας, μέσα στον μικρόκοσμο της κωμόπολης, φωτίζονται στα ακρότατα όρια τους οι υπαρξιακές συγκρούσεις και αντιφάσεις που υπηρετούν τις δοσμένες ισορροπίες, φωτίζοντας ταυτόχρονα τα ίχνη προς την διέξοδο, άρα και την ζωογόνο υποψία της ανατροπής τους. Με επίκεντρο – βασικό σημείο αναφοράς έναν φαινομενικά πιστό/ αμετακίνητο εντός των δεσμών του πρωταγωνιστικό χαρακτήρα. Ώστε η ιστορία των συγκρούσεων να αποκτά την δυναμική της αληθινής εμπειρίας, ώστε η λογοτεχνία να διεκδικεί και να κατακτά τη δύναμη απελευθερωτικής διείσδυσης στην ιστορία. Αυτός είναι ο μοναδικός κωδικός του “αριστουργήματος”, σε πιο απλά λόγια, είναι ο κωδικός που εγγράφει την όποια γραφή στον ευρύτερο κωδικό της ελευθερίας. Αγάπη - χρέος στην ελευθερία... 

    

Για όσους και όσες θέλουν να πιστεύουν ότι είναι αληθινοί λάτρεις της λογοτεχνίας, “Ο Δερβίσης και ο Θάνατος” είναι χρέος λατρείας απαράγραπτο. Πόσο πιο απλά να σας το γράψουμε;