Μια ανατρεπτική ματιά στο "φαινόμενο" του μικρό-μεγάλου τηλεοπτικού ανθρώπου: Ενήλικα παιδιά και ανήλικοι μεγάλοι!

Μπροστά στα παιδιά τους οι “τηλεοπτικοί” γονείς – αναφερόμαστε στην πρώτη γενιά της τηλεόρασης - ήταν ήρεμοι, ψύχραιμοι και προσεκτικοί. Όταν τα “τηλεοπτικά” παιδιά τους δεν ήταν παρόντα η συμπεριφορά τους ήταν διαφορετική.

Στην λεγόμενη εποχή της εικόνας που εκκινεί από την “οικογενειακή” εποχή της τηλεόρασης (πριν εξελιχτεί στην “μοναχική” εποχή κυριαρχίας του διαδικτύου) τα παιδιά – δέκτες αντιλαμβανόμενα ότι οι γονείς – δέκτες χειραγωγούν τη συμπεριφορά τους για να δείξουν μια αίσθηση αυθεντίας έναντι τους αρχίζουν να αμφισβητούν εντός τους έντονα την γονεϊκή εξουσία. Στην εξέλιξή του το “φαινόμενο”, επειδή ήταν πρακτικά αδύνατη η ενήλικη αντίσταση στη δυναμική του (δεν μπορούν πλέον οι γονείς να προσποιούνται ότι τα ξέρουν όλα), παρήγαγε ως αποτέλεσμα έναν καινοφανή συγκερασμό ανάμεσα στους παραδοσιακούς ρόλους παιδιού και ενήλικα.

Η διαδικασία προσαρμογής του καινοφανούς αυτού συγκερασμού στον εικονικό τηλεοπτικό κόσμο και την εξουσία του, μέσα στην πορεία των χρόνων υπήρξε εντυπωσιακή. Με την όποια υπερβολή η όποια κάθετη διαπίστωση ενέχει, σταδιακά στον κόσμο της τηλεόρασης φέρεται να κυριάρχησε ένας κώδικας συμπεριφοράς – αποτελούμενος από “ενήλικα παιδιά” και “ανήλικους μεγάλους” – που παραπέμπει σε τυπικούς κώδικες μη εγγράμματων κοινωνιών. Σχετικά με αυτή τη νέα συνθήκη (υποβολής και επιβολής) των ρόλων, η πλέον περιεκτική φράση πιστώνεται στον κοινωνιολογικό νου του Νιλ Πόστμαν σύμφωνα με τον οποίο: “Όλα τα παιδιά στα τηλεοπτικά προγράμματα απεικονίζονται περίπου σαν μικροί ενήλικες, όπως περίπου τα βλέπουμε να αναπαρίστανται στους πίνακες του δέκατου τρίτου και του δέκατου τέταρτου αιώνα. Σε καθεμία από τις σαπουνόπερες ή στα οικογενειακά προγράμματα ή στις κωμωδίες, έχουν εξελικτικά κυριαρχήσει παιδιά των οποίων η γλώσσα, το ντύσιμο, η σεξουαλικότητα και τα ενδιαφέροντα δεν διαφέρουν από αυτά των ενηλίκων”.

Αναφερόμενος προ εικοσαετίας στην εξέλιξη των τηλέ-εικονικών προτύπων, ο Νιλ Πόστμαν δεν είχε κατά νου την έκρηξη των λεγόμενων talent show και συναφών τηλεοπτικών προγραμμάτων, το περιεχόμενο των οποίων μοιάζει να επιβεβαιώνει τις διαπιστώσεις του. Όπως και να έχει, το διπλής όψεως – “ενήλικα παιδιά” και “ανήλικοι μεγάλοι” - φαινόμενο του “μικρό-μεγάλου τηλεοπτικού ανθρώπου”, στο βαθμό που αναγνωρίζεται ως αρνητικό και υπό αμφισβήτηση, μόνο από πραγματικά ενήλικα μυαλά μπορεί καταρχάς να αναγνωριστεί και ακολούθως έμπρακτα να αμφισβητηθεί. Προϋποθέτει, επί της ουσίας, αναγνώριση των κρίσιμων παραμέτρων που θεμελιώνουν την κυρίαρχη των καιρών εξουσία. Το οποίο από πλευράς του προϋποθέτει στοιχειώδη αίσθηση του διαχρονικού DNA της κάθε ολοκληρωτικής εξουσίας, που “θέλει” – ΝΟΜΟΣ – όλους τους “μεγάλους” να νιώθουν εαυτόν εν δυνάμει μικρό και όλους τους “μικρούς” να φαντασιώνονται εαυτόν εν δυνάμει μεγάλο…