Η ψευδής σύγχρονη κεντρική ιδέα περί της ιστορίας της παιδικής ηλικίας και οι ψευδείς μικρό-ιδέες που συνθέτουν την κυριαρχία της

Οι πηγές που μέσα στα χρόνια έχουν “αξιοποιηθεί” για να εδραιώσουν την κρατούσα άποψη σχετικά με την “ιστορία της παιδικής ηλικίας” είναι στη μεγάλη πλειονότητά τους επισφαλείς. Πρόκειται για κυρίως δευτερεύουσες πηγές – ηθικές και ιατρικές πραγματείες, θρησκευτικά κηρύγματα και απόψεις σύγχρονων θεωρούμενων “ειδικών” όπως ο John Locke – που συμπληρώνονται από “μαρτυρίες” προερχόμενες από την ζωγραφική, τη λογοτεχνία, ταξιδιωτικές περιγραφές, αλλά και αναφορές σε εφημερίδες, βιογραφίες, και νομοθεσία. Η όποια συμπληρωματική χρήση πρωτογενών πηγών – ημερολόγια, απομνημονεύματα, αλληλογραφία, βιογραφίες – γίνεται επιλεκτικά και περιστασιακά. Με τέτοιον τρόπο ώστε να μην αμφισβητούν την κρατούσα άποψη, να μην έρχονται σε αντίφαση με την “κεντρική θεωρία” που φέρεται να σχηματοποιεί/ εξηγεί συνεκτικά την ιστορία μέσα στα χρόνια της παιδικής ηλικίας. 

Στην ανάγκη ανάδειξης μιας γραμμικής σχέσης της προόδου με τον χρόνο, η ιστορία της παιδικής ηλικίας έχει “αξιοποιηθεί” από όσους φέρονται να έχουν απασχοληθεί ειδικά με αυτή ως πολύ πρόσφορο “εργαλείο”. Σε πολύ γενικές γραμμές, σχηματικά, οι “θεματοφύλακες αυτής της ανάγκης”, επιβάλλοντας και υποβάλλοντας ως κρίσιμο ιστορικό μεταίχμιο/ σημείο αναφοράς την εμφάνιση και άνοδο του καπιταλισμού, “εμφανίζουν” ιστορικά την έννοια της παιδικής ηλικίας από τον 17^ο αιώνα και μετά, ορίζοντας μέσω αυτής την έννοια της ανόδου (προόδου) ως το συνθετικό αποτέλεσμα της ανανέωσης του ενδιαφέροντος για την εκπαίδευση, τις δομικές εξελίξεις μέσα στην οικογένεια, την εμφάνιση ενός ακαθόριστου πνεύματος μεγαλοθυμίας των “μεγάλων έναντι των μικρών” και τη βαθμιαία ωρίμανση των γονέων. Σύμφωνα με αυτή την πασιφανώς έωλη “ιστορική” γραφή, η έννοια της παιδικής ηλικίας αίφνης και κατόπιν εξελικτικά αναπτύχθηκε στον 18^ο και 19^ο αιώνα, αποδίδοντας αρχικά στο παιδί κεντρικό ρόλο εντός της οικογενειακής ζωής ο οποίος κατόπιν κατοχυρώθηκε σε μια σειρά δικαιωμάτων αναγνωρισμένων πλέον θεσμικά από το άρχον Κράτος.

Η γραφή που αφορά την ιστορία της παιδικής ηλικίας μέχρι τον 17^ο αιώνα, επιμένει σε μια εικόνα κυριαρχούμενη από κάποιες ιδέες οι οποίες – σε κάθε δοθείσα ευκαιρία συζήτησης σχετικής με την ιστορία της παιδικής ηλικίας – δηλώνονται ως θέσφατα. Οι ψευδείς αυτές ιδέες που συγκροτούν την κεντρική ιδέα περί της ιστορίας της παιδικής ηλικίας μέχρι τον 17^ο αιώνα, πολύ επιγραμματικά είναι οι ακόλουθες:

1. Η έννοια της παιδικής ηλικίας ως ξεχωριστής κοινωνικής ομάδας με “ειδικές ανάγκες” πριν από τον 17^ο αιώνα δεν υπήρχε, δεν είχε ποτέ και πουθενά “εμφανιστεί” ως τέτοια και με τα αυτά κοινωνικά χαρακτηριστικά. Τα παιδιά θεωρούνταν ότι βρίσκονται στην κατώτερη βαθμίδα της κοινωνικής κλίμακας, άρα δεν συνέτρεχαν λόγοι ειδικής μεταχείρισης.

2. Η σχέση γονέων – παιδιού ήταν τυπική. Οι γονείς ήταν διότι όφειλαν να είναι μακρινά και απροσπέλαστα όντα, ενώ τα παιδιά ήταν κάτι κοινωνικά κατώτερο, γι’ αυτό και δεν λογιζόταν ζωτικός χώρος (κοινωνικής) έκφρασης και ικανοποίησης ειδικών αναγκών τους.

3. Ειδικότερα τα παιδιά των πιο φτωχών στρωμάτων, έως τον 18^ο και μέχρι τις αρχές του 19^ου αιώνα, υποβάλλονταν σε συνθήκες άγριας εκμετάλλευσης και σε ατιμώσεις οι οποίες με τα μεταγενέστερα μέτρα κρίσης φαντάζουν απίστευτες. 

      

Ως εδώ! Είναι προφανές ότι απλά και μόνο θέλουμε να σας δώσουμε κάποιες αρχικές, πολύ βασικές/ στοιχειώδεις ιδέες για την παντελώς ψευδή κεντρική/ κυρίαρχη ιδέα περί της ιστορίας της παιδικής ηλικίας, και για την χρήση αυτής της ιδέας ως και στις μέρες μας.

Ο απώτερος σκοπός μας, ο οποίος έχει αποκλειστικά να κάνει με την σταδιακή από μέρους σας συνείδηση της κυρίαρχης ιδέας ως εργαλείου χειραγώγησης στις μέρες μας, προϋποθέτει σειρά εμβαθύνσεων που θα επιχειρήσουμε στο “Εγκώμιο” καθ’ όλη την διάρκεια του επόμενου χρόνου. Αφιερωμένων όχι τόσο “στα δικά σας ή στα δικά μας παιδιά” όσο στα παιδιά όλου του κόσμου, “δυτικού” και μη. Αφιερωμένων, όχι τόσο σε αυτά τα (δικά του) παιδιά που στον δυτικό μέσο νου υποβάλλεται ότι (αυτά) μόνο είναι και αποκλειστικά σημαίνουν το “μέλλον του κόσμου”, όσο σε αυτά τα (άλλα) παιδιά που η υποβολή τα “θέλει” να είναι μόνο και να σημαίνουν αποκλειστικά την εσαεί (μοιραία) αιχμαλωσία ενός άλλου υποβεβλημένου εντός του "προηγμένου" κόσμου φαντασιακού καθυστερημένου κόσμου ο οποίος αντιπροσωπεύει το προ-σύγχρονο (τρεις και πλέον αιώνες πριν) παρελθόν. Αφιερωμένων, με μια κουβέντα, στην πανανθρώπινη ουσία – δυτική και μη – της έννοιας του πολιτισμού.