Σημείο αναφοράς μας - για όποιον/α νομίζει ότι τον/την αφορά - οι αρχές που ορίζουν τη σχέση Πινόκιο και Τζεπέτο: Επιλεγμένο από την "ηθική βάση μιας καθυστερημένης κοινωνίας"

Ιδού "η ηθική βάση μιας καθυστερημένης κοινωνίας”. Ερευνητικά την προσεγγίζει το ομότιτλο βιβλίο/ έρευνα του Edward. Banfield  πάνω- κάτω έξι δεκαετίες πριν, έχοντας ως πεδίο μελέτης του μια μικρό-κοινωνία της Νότιας Ιταλίας αμέσως μετά τα χρόνια του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου. Μας αφορά άραγε τούτο το χρονικά απόμακρο και χωρικά “ξένο” πεδίο μελέτης/ σημείο αναφοράς; Αποκλειστικά και μόνο στον βαθμό που μπορούμε να διαγνώσουμε χρήσιμα στοιχεία για την αυτογνωσία μας. Μας αφορά άραγε η αυτογνωσία μας; Αν μας αφορά, τότε είναι παρούσα η πιθανότητα στο βιβλίο αυτό να διαγνώσουμε κάμποσα χρήσιμα στοιχεία που στον παρόντα χρόνο μας την υπηρετούν.

Για το μέλλον των παιδιών μας! Ορθά – κοφτά. Στοιχεία αλιευμένα από τον ηθικό μικρό-κόσμο μιας καθυστερημένη κοινωνίας:

*Στον κόσμο αυτό η φυσική τεμπελιά και αταξία των παιδιών αντιμετωπίζεται με πολύ “επίπονες” προσπάθειες. Η τυπική σχέση πατέρα – γιού θυμίζει εν πολλοίς τη σχέση μεταξύ του Τζεπέτο και του Πινόκιο. Ο πατέρας κάνει υπομονή και συγχωρεί και ο γιός το εκμεταλλεύεται αυτό ανελέητα μέχρι τη στιγμή που γεμίζει τύψεις.

*Κάποια στιγμή ο Πινόκιο ενηλικιώνεται. Όμως πάντα πιστεύει ότι είναι ακόμα παιδί. Η μόνιμη ενοχή του είναι το συναίσθημα που κουβαλά της τύψης έναντι των γονέων, το οποίο μεταφράζεται σε διαρκή ενοχή έναντι της μητέρας που ως κριτής του πρέπει να νιώθει πάντοτε μαζί του ευχαριστημένη.

*Όταν τελικά ο Πινόκιο παντρευτεί, είναι δύσκολο γι’ αυτόν να πάψει να είναι ένα ανέμελο παιδί. Εσωτερική μετάφραση αυτής της “δυσκολίας”: Ενώ διαρκώς θέλει (θα ήθελε) να φύγει μακριά και από τη γυναίκα του όπως είχε φύγει από τη μητέρα του, είναι βέβαιο ότι πάντα επιστρέφει (θα επέστρεφε) και ικετεύει (θα ικέτευε) για την συγχώρεσή της.

Περιεκτικά δοσμένα/ αναλυμένα τα πιο πάνω ερευνητικά ευρήματα:

1. Οι γονείς “αναγνωρίζουν” στα παιδιά – κυρίως στα αγόρια – το “δικαίωμα” να είναι εγωιστικά και ανεύθυνα μέχρι τη στιγμή του γάμου τους, όπου και εντελώς απότομα περνάνε στην απέναντι όχθη και αναλαμβάνουν τις υποχρεώσεις της δικής τους οικογένειας.

2. Η θετική ή αρνητική ενίσχυση της συμπεριφοράς εξαρτάται από τις ιδιοτροπίες αυτού που “φέρει την εξουσία”, το οποίο συνεπάγεται ότι το υποκείμενο της εξουσίας δεν μπορεί να αφομοιώσει καμιά γενική αρχή. Το μόνο που “μαθαίνει” είναι με κάθε δυνατό τρόπο να εξευμενίζει τον ισχυρό.

3. Υπό την πιο πάνω έννοια, η επιβράβευση είναι υποσυνείδητα αντιληπτή ως καλή τύχη και η τιμωρία ως ατυχία. Καμιά τους δεν συνδέεται με σταθερές εσωτερικές αξίες και αρχές. Και καθώς δεν έχει εσωτερικές αρχές να το καθοδηγούν, το υποκείμενο περιμένει εξωτερικές αμοιβές ή τιμωρίες για να καθορίσει τη συμπεριφορά του. Η σχέση του με τις μορφές εξουσίας (κράτος και θεό) διαμορφώνεται αποκλειστικά με βάση το μοντέλο που έχει χρεωθεί από του γονείς του και το οποίο ως χρέος κουβαλά και μεταφέρει στα δικά του παιδιά…

Υστερόγραφο: Η ταύτιση με το ως άνω χρέος και το “νομοτελειακό” του χαρακτήρα του είναι άρρηκτα συνδεδεμένη (και κάτι παραπάνω από επαρκώς την εξηγεί) με την  ενοχική αναγνώριση – ιδιαίτερα στα αγόρια – του με πρώτη ανάγνωση ανεξήγητου “δικαιώματος στο ακαταλόγιστο”.

Ως εδώ! Όλα όσα προηγούνται (και όλα όσα θα έπονταν αν δεν αποφασίζαμε σοφά να βάλουμε τελεία) έχουν by the book να κάνουν – υπενθυμίζουμε - με την “ηθική βάση μιας καθυστερημένης κοινωνίας”, άρα η από πλευρά σας αναγνώριση ότι σε κάτι σας αφορούν – ο αναγνώστης πάνω από όλα – μόνο δεδομένη δεν μπορεί (από εμάς που τα κωδικοποιούμε) να θεωρηθεί. Από την άλλη, είναι βέβαιο ότι αν κάτι ή κάποια από όλα αυτά πράγματι σας αφορά/ αφορούν, δεν μπορεί παρά ως εδώ να το (τα) έχετε ήδη “συλλάβει”…