Η καταδίκη εκείνων που "ξυπνούν" τη νοσταλγία (επειδή αθώα ανάγνωση της ιστορίας δεν μπορεί να υπάρχει): Παγιδευμένοι στο καθαρτήριο του μύθου!

Δεν υπάρχει αθώα ανάγνωση!

Ας διασχίσουμε λοιπόν αυτό το κομβικό ΔΕΝ – διαβάζουμε για εσάς εισαγωγικά αποσπάσματα από την πλέον διαβασμένη βιογραφία του Ερνέστο Γκεβάρα (του ΠΑΜΠΟ ΙΓΝΑΣΙΟ ΤΑΪΜΠΟ – ρίχνοντας ενδεικτικές ματιές σε κάποια από τα ΔΕΝ που περιμετρικά του στοιχίζονται. Πάμε μαζί; Τιμής ένεκεν στον επαναστάτη που σαν σήμερα πριν 88 χρόνια γεννήθηκε; Πάμε:

*Δεν πρέπει κανείς να διηγείται την ιστορία αντίστροφα, ξεκινώντας δηλαδή από τα αποτελέσματα και πηγαίνοντας προς τα αίτιά τους, γιατί έτσι αλλοιώνεται η προοπτική. Μια βιογραφία δεν είναι η ιστορία ενός νεκρού που απολογείται. Ο Λίτον Στράτσεϊ είχε πει σε μια στιγμή πολύ μεγάλης του διαύγειας ότι “τα ανθρώπινα πλάσματα παραείναι σημαντικά για να τα αντιμετωπίζουμε ως απλά συμπτώματα του παρελθόντος”. Οι μεγάλες προσωπικότητες κτίζονται στην πράξη. Και μάλιστα μέσα από πράξεις των οποίων τις συνέπειες δεν καταφέρνουν ποτέ να ανακαλύψουν οι ίδιες.

*Προκαλεί έκπληξη, αλλά είναι αλήθεια: το φάντασμα του Τσε, σαν ταξιδιώτης που περνά τα σύνορα χωρίς βίζες και διαβατήρια, είναι παγιδευμένο στα μισά μιας γέφυρας γενεών, ανάμεσα σε κάτι νεαρούς που ξέρουν ελάχιστα γι’ αυτόν αλλά τον αναγνωρίζουν διαισθητικά ως τον μεγάλο κομαντάντε και τον κόκκινο παππού της ουτοπίας, και στη γενιά του 60, που είτε έφτασε αργά είτε απέτυχε στα σχέδιά της. Μια γενιά για την οποία ο "στρατευμένος" Πάκο Ουρόντο (Αργεντινός ποιητής, δημοσιογράφος και ακαδημαϊκός, που πέθανε πολεμώντας ενάντια στη στρατιωτική δικτατορία το 1976) έγραφε προοιωνιζόμενος την ίδια του τη μοίρα: “Είναι που πρόκειται να χάσουμε τη ζωή μας με άσχημο τρόπο”.

*Είναι παντελώς αδύνατον να μπορέσει κάποιος να διηγηθεί σε διαφορετικές γενιές αναγνωστών την ίδια ιστορία, ωσάν ο ίδιος να μην ανήκει σε γενιά και να μπορεί από την κάθε γενιά το ίδιο να αποστασιοποιηθεί. Για χάρη ορισμένων θα έπρεπε να παραθέσει εξηγήσεις και/ή αφηγήσεις γεγονότων που για κάποιους άλλους ευθέως προκύπτουν από τα συμφραζόμενα, ενώ για κάποιους άλλους θα χρειάζονταν πλουσιότερες αναφορές στις πολιτικές συγκρούσεις της εποχής.

*Σα να μη φτάνανε τα παραπάνω: Ο Τσε είναι επιπλέον ένα φάντασμα που, παρά το καυστικό του χιούμορ και τη συχνά συνεσταλμένη του συμπεριφορά, έχει μείνει παγιδευμένο στα παραφερνάλια της εικόνας και στους είτε αθώους είτε επώδυνους μηχανισμούς που “δουλειά” τους είναι ν’ αδειάζουν από το περιεχόμενό του καθετί που συναντούν στον δρόμο τους, για να το κάνουν μπλουζάκι, σουβενίρ, φλιτζάνι του καφέ, πόστερ ή φωτογραφία, όλα προοριζόμενα για την κατανάλωση. Κι αυτή είναι ακριβώς η καταδίκη εκείνων που ξυπνούν τη νοσταλγία: να βρίσκονται παγιδευμένοι στα σεντούκια της κατανάλωσης ή στο καβούκι της αθωότητας.

Να βρίσκονται παγιδευμένοι στο καθαρτήριο του μύθου…