Εκκινώντας ασφαλώς από την αλφαβήτα (οι όποιες προωθήσεις έπονται): Τα λεωφορεία υποχρεούνται να είναι προσβάσιμα στους ανθρώπους με αναπηρία, όχι το αντίθετο...

Για να αναβαθμιστεί κάτι – όπως για παράδειγμα οι “δεξιότητες” – θα πρέπει πριν να υπάρχει...

Σε ότι αφορά τις δεξιότητες των οδηγών λεωφορείων στην προσβασιμότητα των ανθρώπων με αναπηρία στα μέσα μαζικής μεταφοράς – μη μας εγκαλείτε για την ακατάληπτη διατύπωση, είναι αντιγραφή από το υπό τον τίτλο “Προσβασιμότητα ΑμεΑ στα λεωφορεία του ΟΣΕΛ. Αναβάθμιση δεξιοτήτων οδηγών” δελτίο τύπου του Οργανισμού Συγκοινωνιών Επαρχίας Λευκωσίας (ΟΣΕΛ) και της Οργάνωσης Παραπληγικών Κύπρου (ΟΠΑΚ) – επειδή δεν πρόκειται για κάτι το εξαιρετικά δύσκολο και πολύπλοκο, άπαξ και υπάρχουν, πάνω κάτω πάει και τελείωσε. Δεν εντάσσονται στη μεγάλη γκάμα των γνωστικών αντικειμένων που απαιτούν “δια βίου εκπαιδεύσεις”.

Αστειευόμαστε; Προφανώς. Αυτό που πιθανότατα θέλουν να μας πουν οι ποιητές του δελτίου τύπου είναι ότι στις όποιες δεξιότητες των οδηγών προστίθεται και αυτή της “προσβασιμότητας των ανθρώπων με αναπηρία στα ΜΜΜ”, ως προστιθέμενη λοιπόν στις λοιπές δεξιότητες δεξιότητα – και όχι ως αναβάθμιση των υπαρχουσών - εκπαιδευτικά τους “αναβαθμίζει”.

“Ολίγον περίεργο”, βέβαια, μιας και οι συγκοινωνίες στη πόλη της Λευκωσίας έχουν ήδη κάμποσα χρόνια ζωή, για να μη γράψουμε και “πολύ περίεργο” μιας και τα περί του εφοδιασμού των ΜΜΜ με τα “τεχνικώς αναγκαία” της προσβασιμότητας (ράμπες, μηχανισμοί, σημάνσεις, αναπηρικές θέσεις κ.α.) ήταν παρόντα στην ατζέντα των αναπηρικών διεκδικήσεων με επιτυχή έκβαση προ μερικών χρόνων – η προμήθεια και τοποθέτηση των τεχνικώς αναγκαίων πάει πακέτο με την εκπαίδευση των οδηγών σε ότι αφορά τη χρήση τους, τι διάολο; - όμως δεν είναι αυτά τα ολίγον και περισσότερο “περίεργα” το θέμα μας. Υποθέτοντας ότι (τι άλλο;) επί κάποια χρόνια τα τεχνικά αναγκαία υπήρχαν αλλά είχε …παραλειφτεί η εκπαίδευση αυτών που είχαν την ευθύνη χρήσης τους, αρκούμαστε στο πατροπαράδοτο “κάλιο αργά παρά ποτέ”.

Άλλο είναι το θέμα μας. Κατ’ εμάς το πλέον σοβαρό. Για να σας βοηθήσουμε στην κατανόηση αντιγράφουμε το δελτίο τύπου των ΟΠΑΚ και ΟΣΕΛ από αρχής μέχρι τέλους:

“Ο ΟΣΕΛ σε συνεργασία με την ΟΠΑΚ προωθούν έμπρακτα την προσβασιμότητα στα λεωφορεία χωρίς αποκλεισμούς. Για το σκοπό αυτό διοργανώνουν εκδήλωση για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων των οδηγών στην προσβασιμότητα των Ατόμων με Αναπηρία στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Ειδικότερα, αύριο Τετάρτη 06 Ιουλίου, στις 5.00 μμ στο Σταθμό Λεωφορείων του ΟΣΕΛ στο Μακάρειο Στάδιο, θα πραγματοποιηθεί ειδική εκπαίδευση των οδηγών του ΟΣΕΛ για την προσβασιμότητα, παρουσία στελεχών της ΟΠΑΚ  που θα δώσουν συμβουλές στους οδηγούς. Θα γίνει πρακτική και βιωματική εκπαίδευση για την επιβίβαση με τροχοκάθισμα. Οι οδηγοί θα εφαρμόσουν τις αρχές προσβασιμότητας και ασφάλειας στην επιβίβαση των Ατόμων με Αναπηρία, με βάση τις προδιαγραφές των λεωφορείων όπως ορίζουν οι σχετικοί ευρωπαϊκοί και εθνικοί κανονισμοί. Τα ΜΜΕ έχουν επιδείξει ενδιαφέρον και ευαισθησία γύρω από τα ζητήματα προσβασιμότητας γι’ αυτό, ο ΟΣΕΛ και η ΟΠΑΚ θα ήθελαν να προσκαλέσουν τους δημοσιογράφους να παρακολουθήσουν και να καλύψουν αν το επιθυμούν τη διαδικασία εκπαίδευσης. Σε συνεργασία με την ΟΠΑΚ θα ανακοινωθούν επίσης επιπρόσθετες διευθετήσεις για την αξιοποίηση των λεωφορείων από τα Άτομα με Αναπηρία. Στόχος της εκδήλωσης είναι η προώθηση της προσβασιμότητας στο λεωφορείο για όλους”.

Το θέμα μας συντίθεται από μια σειρά παρατηρήσεων επί του δελτίου περιεκτικά διατυπωμένων και μια τελική σύνοψη (που το ορίζει). Αν και εφόσον ενδιαφέρεστε…

Παρατήρηση 1: Ούτε μισή κουβέντα για το κενό χρόνου στο όνομα αυτών που δεν μπορεί παρά να “ταλαιπωρήθηκαν” εξαιτίας της μη εξειδικευμένης εκπαίδευσης των οδηγών. Αντί αυτού, δημόσια επιβεβαίωση ότι από κοινού η οργάνωση παραπληγικών και ο οργανισμός συγκοινωνιών “προωθούν έμπρακτα την προσβασιμότητα”. H δική μας ακριβής δημοσιογραφική διατύπωση – στο όνομα αυτών που “ταλαιπωρήθηκαν” επί χρόνια – είναι ότι “προωθούν να γίνει πράξη αυτό που επί χρόνια δεν έκαναν στην πράξη”. Και αφού από κοινού το προωθούν παραλείποντας επίσης από κοινού να αναφερθούν και σε αυτούς που επί χρόνια “ταλαιπωρήθηκαν”, μοιάζει (δεν μοιάζει;) και σαν να αναγνωρίζουν ότι από κοινού επί χρόνια τους “ταλαιπώρησαν”.

Παρατήρηση 2: Προωθημένα πράγματα. Τόσο πολύ προωθημένα στο νου αυτών που τα “σερβίρουν” ως τέτοια που φέρουν τις προδιαγραφές δημόσιας παράστασης. Η κοινή λογική βέβαια λέει ότι αφού επί τόσα χρόνια δεν εκπαιδεύτηκαν οι οδηγοί ώστε να είναι αναγκαία σήμερα η εκπαίδευση “αναβάθμισης των δεξιοτήτων τους”, ας γίνει έστω ετεροχρονισμένα και ας αφεθεί το αποτέλεσμα της να “μιλήσει στην πράξη”, ας μιλήσουν οι χρήστες γι’ αυτό. Όμως τι αξία μπορεί να έχει η συμβατική κοινή λογική όταν υπεράνω όλων η παράσταση; Εξαρτάται από την παράσταση…

Παρατήρηση 3: Σιγά την παράσταση! Απλά και συγκεκριμένα πράγματα είναι αυτά που χρειάζονται να γνωρίζουν οι οδηγοί, βαπτίζονται ως “ειδική εκπαίδευση” μόνο σε κοινωνικά περιβάλλοντα όπου διαρκώς “προωθούνται” για να δικαιολογηθεί το ότι αν και απλά και συγκεκριμένα διαρκώς εκκρεμούν. Και όπως συμβαίνει με όλα τα “απλά και συγκεκριμένα”, η σοβαρή εκπαίδευση δεν μπορεί να γίνει υπό συνθήκες (προωθητικές) δημόσιας παράστασης, απαιτεί τυπικό εκπαιδευτικό περιβάλλον που ευνοεί τη δυνατότητα προσοχής, αυτοσυγκέντρωσης, μάθησης.

Παρατήρηση 4: Τα αναφερόμενα στο δελτίο τύπου περί του “ενδιαφέροντος και ευαισθησίας” των ΜΜΕ για τα ζητήματα προσβασιμότητας ως επιχειρήματα του αναγκαίου της παρουσίας τους, με δεδομένο ότι το στοιχειώδες γνωστικό υπόβαθρο αυτής της πιστοποιημένης  “ευαισθησίας” και του δεδομένου “ενδιαφέροντος” θα όφειλε να μεταφράζεται σε μη παρενόχληση δια της παρουσίας τους μιας τυπικά αυστηρής εκπαιδευτικής διαδικασίας, φλερτάρουν με τα όρια του “αδιανόητου”. Ιδού λοιπόν και το είδος της παράστασης: Κωμωδία! Ακριβέστερα: Φαρσοκωμωδία.

Παρατήρηση 5: Σχετική με τις αναφερόμενες στην ανακοίνωση ΟΣΕΛ και ΟΠΑΚ “πρόσθετες διευθετήσεις για την αξιοποίηση των λεωφορείων από τα άτομα με αναπηρία”. Όπως όλοι οι φορολογούμενοι πολίτες έτσι και οι πολίτες με αναπηρία αυτό που by the book δικαιούνται – υπό αυτή την έννοια έχει αξία η επίκληση της ευρωπαϊκής και εγχώριας νομοθεσίας – είναι να μπορούν να χρησιμοποιούν τα ΜΜΜ ανεμπόδιστα. Το εάν ή όχι, κατά πόσο και πώς θα τα “αξιοποιήσουν” είναι εντελώς άλλης τάξεως ζήτημα, επιτρέψτε μας να το εντάξουμε άνευ επεξηγήσεων στα “πιο προωθημένα”. Επιμένουμε, θα μας αντιτείνετε, σε λεπτομέρειες; Σε ζητήματα όπως το συγκεκριμένο οι λεπτομέρειες είναι όλη η προωθητική διαφορά – εμπιστευτείτε την εμπειρία και γνώση μας επ’ αυτού – ή αλλιώς, έχει και η φαρσοκωμωδία τα όριά της.

Σύνοψη:  Η ζωή δεν είναι ΜΟΝΟ παράσταση, δεν μπορεί να είναι μόνο μια ευγενής  συνύπαρξη ατελείωτων “τάχα”. Ο έντονα υποβαλλόμενος σε ακραία συντηρητικά περιβάλλοντα εκφυλισμός (ακόμα και) των πλέον στοιχειωδών διεκδικήσεων σε μονότονα επαναλαμβανόμενες δημόσιες παραστάσεις, δεν προωθεί τίποτε άλλο (by the book) από την διαιώνιση της κοινωνικής υποτέλειας των λεγόμενων  ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, αυτών που επί χρόνια βιώνουν συνθήκες περιθωριοποίησης και κοινωνικού αποκλεισμού. Ψιλά γράμματα; Για αυτά είμαστε…  

*Αλφαβήτα: Εξ’ αρχής, από τον τίτλο του δελτίου τύπου (κάντε τον κόπο και ξαναδείτε την πρώτη παράγραφο της ανάρτησης) εκκινώντας. Τα λεωφορεία υποχρεούνται να είναι προσβάσιμα στους πολίτες με αναπηρία, όχι οι πολίτες με αναπηρία να είναι …προσβάσιμοι στα λεωφορεία.