"Ο Κόσμος της Σοφίας": Εν δυνάμει απελευθερωτικός της ανάγκης των ανθρώπων αν μη τι άλλο να νομίζουν ότι ξέρουν...

*Όποιος την ιστορία του την ίδια δεν ξέρει, το πώς και το γιατί εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια, στης αμάθειας το σκοτάδι μένει και ζει μονάχα απ’ την μια στην άλλη μέρα…

*Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε

Ποιος είμαι; Από πού έρχομαι; Τα ίδια και απαράλλαχτα ερωτήματα που ανέκαθεν στοίχειωναν κι εξακολουθούν να στοιχειώνουν την εφηβεία μυριάδων ανθρώπων. “Ο κόσμος της Σοφίας”, συγγραφέας ο Νορβηγός καθηγητής φιλοσοφίας Γιοστέιν Γκάαρντερ,  ένα από τα μεγαλύτερα best sellers στο μεταίχμιο των χιλιετιών.  Με την μορφή του μυθιστορήματος, πρωταγωνιστικοί του οποίου χαρακτήρες είναι δυο κοπέλες κι ένας ανώνυμος επιστολογράφος. Με την ατμόσφαιρα ενός κλασικού βιβλίου μυστηρίου. Και με το θέμα, τόσο μορφολογικά όσο και ατμοσφαιρικά, να ξεδιπλώνεται και να καταλαμβάνει το νοητικό χώρο στα όρια του: η ιστορία της φιλοσοφίας από την αρχή της ως και στους σύγχρονους καιρούς. 

Γιατί άραγε έγινε μεγάλο best seller ο κόσμος της Σοφίας; Επειδή ήταν τόσο μα τόσο πολύ εκλαϊκευμένος ώστε τελικά να είναι ψευδής; Επειδή έμοιαζε απλώς χωρίς να είναι με αυτό που θα ήθελε να είναι, το οποίο τον έκανε οικείο σε αυτούς που δεν μπορούν να ξέρουν παρά μόνο να νομίζουν, δηλαδή στους πολλούς; Ακόμα και έτσι ακριβώς να ήταν που στην πραγματικότητα δεν είναι, ο “κόσμος της Σοφίας” του Γιοστέιν Γκάαντερ συστήνεται ως κάτι παραπάνω από αξιανάγνωστος. Συστήνεται ως εν δυνάμει απελευθερωτικός!  Της ανάγκης των ανθρώπινων υπάρξεων που ανεξαρτήτως ηλικίας είναι αιχμάλωτες των ζωτικών ερωτημάτων που στοιχειώνουν την εφηβεία, αν μη τι άλλο να νομίζουν ότι επιτέλους ξέρουν. Τα στοιχειώδη, τα ζωτικά. Διότι η ιστορία του ανθρώπου δεν είναι τίποτε άλλο από την ιστορία της σκέψης του.

Πάρτε, παρακαλούμε πολύ, μια εκλαϊκευμένη ιδέα, ξεκινώντας από τον κόσμο της σοφίας των φυσικών φιλοσόφων, του Δημόκριτου ή του Σωκράτη, επισκεπτόμενοι κατόπιν τον αντίστοιχο κόσμο της Αναγέννησης, του μπαρόκ, του Σπινόζα και του Καντ, συνεχίζοντας με Διαφωτισμό, Καντ ή Ρομαντισμό, και καταλήγοντας μέσω Χέγκελ, Μαρξ, Δαρβίνου, Φρόιντ στη σύγχρονη εποχή. Καλό (θα σας) κάνει, η διαδικασία απελευθέρωσης από τα ερωτήματα που στοιχειώνουν την εφηβεία έχει σαν πρώτο κρίσιμο βήμα της την ανάγνωση αυτών των (κοινών) ερωτημάτων με τον τρόπο που ανά εποχές δόθηκαν. Έπονται οι απαντήσεις, δεν είναι καν υποχρεωτικές, η δυνατότητά τους πάντοτε αφορούσε και θα εξακολουθήσει να αφορά πολύ λίγους.

*Ο κόσμος της Σοφίας σας περιμένει στην δανειστική βιβλιοθήκη του Εγκώμιου Πολιτιστικού Κέντρου. Παρότι εκεί από την πρώτη μέρα λειτουργίας της, είναι ένα από τα λίγα βιβλία που κανείς ακόμα δεν έχει δανειστεί, ούτε καν δεήσει από περιέργεια έστω να ξεφυλλίσει. Δεν κάνει! Ακόμα και η πλέον πεισματική άρνηση (των στοιχειών) της εφηβείας (πρέπει να) έχει τα όριά της…