Φινλανδικά Μαθήματα: Λάβετε το πρώτο/πρότυπο εισαγωγικό για να "ζεσταθείτε", όμως όλα τα άλλα είναι υπόθεση αποκλειστικά δική σας...

Κυρίως θέμα (κατευθυντήριες γραμμές ανάπτυξης): Η εκπαιδευτική αλλαγή στη Φινλανδία καθοδηγήθηκε από την κουλτούρα και το συναίσθημα στο πλαίσιο της κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής επιβίωσης.

Τίτλος: Φινλανδικά μαθήματα. Υπότιτλος: Τι μπορεί να μάθει ο κόσμος από την εκπαιδευτική αλλαγή στη Φινλανδία; Συγγραφέας: Pasi Sahlberg. Εκδόσεις: Επίκεντρο

Απόσπασμα από τον πρόλογο (Γ. Τσιάκαλος): Το ξάφνιασμα από το γεγονός ότι μια μικρή χώρα, με ένα άγνωστο εκπαιδευτικό σύστημα ακόμη και για τους ειδικούς, βρέθηκε ξαφνικά στην κορυφή – τουλάχιστον σύμφωνα με αυτό που έδειχναν οι διεθνείς έρευνες – ακολούθησε ένας ιδιότυπος τουρισμός: παιδαγωγοί, εκπαιδευτικοί και, κυρίως, πολιτικοί άρχισαν να επισκέπτονται τη Φινλανδία για να ανακαλύψουν το “μυστικό της επιτυχίας” της.

Τελικά, το τι αποκόμιζαν στις επισκέψεις τους ως απάντηση στο ερώτημα σχετικά με το “μυστικό της επιτυχίας” εξαρτάτο πολλές φορές από αυτό που προηγουμένως είχαν στο νου τους ως το σημαντικότερο στον τομέα της εκπαίδευσης. Έτσι, επιστρέφοντας στις χώρες τους, άλλοι τόνιζαν τη σημασία της ποιότητας των εκπαιδευτικών και της αφοσίωσης στο έργο τους, άλλοι τις αποκεντρωμένες δομές του συστήματος, άλλοι την ευρεία πολιτική συναίνεση στα θέματα παιδείας που επικρατεί στη χώρα αυτή. Δηλαδή, στη Φινλανδία όλοι/ες τους “ανακάλυπταν” εκείνο που δεν υπήρχε στις δικές τους χώρες, ενώ οι ίδιοι/ες το θεωρούσαν αναγκαίο και επαρκές για τη διαμόρφωση ενός ιδανικού εκπαιδευτικού συστήματος.

Κυρίως θέμα (η συνέχεια): Η Φινλανδία έδειξε ότι υπάρχει ένας εναλλακτικός τρόπος αλλαγής σε σχέση με αυτόν που εφαρμόζεται από πολλές άλλες χώρες. Πράγματι, οι παγκόσμιες εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις δείχνουν ότι μια υπερβολικά ορθολογική προσέγγιση στην αλλαγή δεν λειτουργεί επειδή η ανανέωση απαιτεί ενέργεια, και η ενέργεια προέρχεται από το συναίσθημα. Στην εποχή των μεγάλων αλλαγών το συναισθηματικό πάθος αναδύεται από την κρίση – ή ένα αίσθημα επιβίωσης – όπως συνέβη στη Φινλανδία. Όμως μπορεί επίσης να προέλθει από την παρατήρηση νέων οικονομικών, τεχνολογικών ή πολιτισμικών ευκαιριών και καινοτομίας.  

Στις αρχές του 21^ου αιώνα η Φινλανδία έγινε ένα έθνος υπόδειγμα και για άλλους λόγους: κατάφερε να οικοδομήσει μια ανταγωνιστική οικονομία της γνώσης, ενώ διατήρησε μεγάλο μέρος της κοινωνικής δικαιοσύνης του σκανδιναβικού μοντέλου κράτους πρόνοιας. 

Επίλογος: Αισθάνομαι ότι ο καιρός αλλάζει/ Το βλέπω ολόγυρα/ Δεν αισθάνεσαι του άνεμου το φύσημα;/ Δεν αναγνωρίζεις εκείνο τον ήχο/ εκείνο το άκουσμα;/ Και η γη αργά γυρίζει/ Γυρίζει αργά, αλλά αλλάζει - Neil Young: Rumblin’ (2010).

Τέλος πρώτου εισαγωγικού μαθήματος:  Η ολοκληρωμένη ενότητα είναι υπόθεση του καθενός από εσάς, η δυνατότητα σας περιμένει στην βιβλιοθήκη του Εγκώμιου Πολιτιστικού Κέντρου, υπό την προϋπόθεση ότι καίτοι είστε κάτοικοι της κατά βάση  τουριστικής Κύπρου δεν θα την ασκήσετε ως τουρίστες.

*Ενεργειακό ζήτημα: Το κάθε πρώτο - εισαγωγικό μάθημα έχει ως (εκπαιδευτικό) σκοπό να ενεργοποιήσει στο μέγιστο το ενδιαφέρον για τη γνώση. Το περί ου ο λόγος ενεργειακό ζήτημα – που το εισαγωγικό μάθημα επιχειρεί να υπηρετήσει - είναι και το μόνο πραγματικό της κατά βάση τουριστικής Κύπρου. Για να μην μπερδεύεστε με τα ήδη μπερδεμένα των καιρών “γεωπολιτικά”, πρόκειται για την αυθεντική ενέργεια (που κινεί προς την πρόοδο), αυτή που προέρχεται από το συναίσθημα…