Η (εικαστική) τέχνη στην εποχή της μετά το μέσο (τέχνης) κατάστασης: Μια (διαρκώς) ύστερη ένδυση του μανδύα της αληθινής πρωτοπορίας

Η τέχνη της εγκατάστασης, η παρουσίαση ανάμεικτων μέσων σκηνικών εικόνων σε μουσεία και γκαλερί, με την περιφρόνησή της για το συγκεκριμένο μέσο, μπορεί να ερμηνευτεί (και) ως ο σύγχρονος διάδοχος στην επίθεση κατά της ιδιαιτερότητας του μέσου που εξαπέλυσε η αποϋλοποίηση του αντικειμένου της τέχνης, η εννοιοκρατία και ο Ντυσάν.

Μόνο για τους στοιχειωδώς μυημένους το κείμενο που διαβάζετε – πηγή του η εξαίρετη έκδοση “Η Τέχνη από το 1900”, εκδόσεις Επίκεντρο – οι λοιποί χωρίς την παραμικρή ενοχή προσπεράστε.

Υπό την προ-λογική έννοια της διαδοχής, λοιπόν, η τέχνη στην εποχή του μετά το μέσο κατάστασης, είναι ο αγγελιοφόρος αυτού που ονομάζουμε “κατάσταση μετά το μέσο”. Την οποία – παρακολουθώντας τον Βάλτερ Μπένγιαμιν όταν μίλησε για την “Τέχνη στην εποχή της αναπαραγωγής” – μπορούμε να αντιληφτούμε ως το έμβλημα της ύστερης εποχής της καλλιτεχνικής παραγωγής.

Και όμως: ενώ η τέχνη της εγκατάστασης μπορεί να φαίνεται διαπεραστική, δεν ανταποκρίνονται όλοι οι καλλιτέχνες στην κατάστασή της. Δεν είναι λίγοι αυτοί που ανέπτυξαν νέα μέσα, όπως το πεδίο ή το υποστήριγμα, για την αναπαράστασή τους, επικαλούμενοι πολύ συχνά την ιστορία των μέσων τους, ακόμα και αν αυτά κατασκευάστηκαν πρόσφατα για την τέχνη. Επαναφορά στην πραγματικότητα σε μια μορφή ιδιαιτερότητας του μέσου, παρότι με τρόπους οι οποίοι αποκλίνουν από την αρχική μοντερνιστική θεωρία του Γκρίνμπεργκ.

Στο “διά ταύτα”: Προϊόν της αντίστασης στο κιτς της “κατάστασης μετά το μέσο” η ένδυση του μανδύα της αληθινής πρωτοπορίας “θέλει” τους καλλιτέχνες να το επιτυγχάνουν αναπτύσσοντας τους κανόνες των νέων, επιμέρους μέσων τους και σχεδιάζοντας τρόπους για να “απομιμηθούν” τα υποστηρίγματα αυτά. Τα οποία, στο όνομα της απολύτως αναγκαίας διάκρισής τους από τα παραδοσιακά ιστορικά μέσα, είναι γνωστά με το όνομα “τεχνικά υποστηρίγματα” και αντλούνται από εμπορικούς τύπους αντικειμένων/πεδίων, όπως η δημοσιογραφία, ο κινηματογράφος, τα κινούμενα σχέδια ή/και οι PowerPoint παρουσιάσεις.