Ιδέες - φετίχ, "βολικές για να φαντάζουν ερωτικές": Αφελείς σε αναζήτηση ιδανικού τρόπου πλήρωσης της "φυσικής επιθυμίας για τάξη"

“Αρχές επιστημονικής διαχείρισης”, βιβλίο του Frederick Taylor, κυκλοφόρησε το 1911 και μεταφράστηκε στη γαλλική γλώσσα έναν χρόνο αργότερα.

Ο (φερόμενος ως) πολύ σπουδαίος των χρόνων εκείνων νους, εραστής κατά συνθήκη “ταμένος” στην αναζήτηση του ιδανικού τρόπου πλήρωσης της κατ’ αυτόν “φυσικής επιθυμίας για τάξη” των ανθρώπων Λε Κορμπυζιέ (ψευδώνυμο του Σαρλ - Εντουάρ Ζανερέ),  διαβάζοντας το βιβλίο του F. Taylor λίγα χρόνια μετά την κυκλοφορία του (το 1917) πλημμύρισε με ενθουσιασμό! Πίστεψε θερμά – έτσι πάντα οι “ταμένοι” πιστεύουν - ότι ανακάλυψε τον επί χρόνια αναζητούμενο ιδανικό τρόπο του. Ο όρος κλειδί για να κατανοηθεί τι νόμισε ενθουσιωδώς ο Λε Κορμπυζιέ ότι ανακάλυψε τότε (περίπου έναν αιώνα πριν) είναι ο οικείος στους πάντες σήμερα όρος “βιομηχανική τυποποίηση”.

Με απλά λόγια: Στο βιβλίο του ο Taylor ξεχωρίζει και ορίζει την αποδοτικότητα στην οργάνωση της εργασίας ως τον καλύτερο τρόπο για τη μεγιστοποίηση των κερδών και την δημιουργία ανάπτυξης, ακόμα και αν αυτό θα σήμαινε τη μεταχείριση των εργατών σα να ήταν μηχανές. Σύντομα, στο ρου της σκέψης Taylor ακολούθησε ο Χένρυ Φορντ (1913) με την επινόηση της αλυσίδας συναρμολόγησης, με μεγάλη ομολογουμένως δεξιοτεχνία παρουσιάζοντας αυτή τη νέα μορφή σκλαβιάς σαν μια λυτρωτική υπόσχεση περισσότερου ελεύθερου χρόνου για τις μάζες. 

Έχοντας μέσα του πιστέψει ότι ανακάλυψε το “μεγάλο μυστικό” ο Λε Κορμπυζιέ διαλαλούσε με κάθε τρόπο μέχρι και το 1920 ότι αν η βιομηχανική παραγωγή μεταρρυθμιζόταν σύμφωνα με τις αρχές των Taylor και Ford όλα τα δεινά της μεταπολεμικής Ευρώπης θα εξαφανίζονταν! Σε προέκταση αυτής του της βεβαιότητας, θεωρούσε τη μοντέρνα αρχιτεκτονική – η οποία κατ’ αυτόν βρισκόταν στο ενδιάμεσο μεταξύ τέχνης (χωρίς λειτουργία) και βιομηχανίας – ως το βασικό συστατικό στοιχείο μιας τέτοιας (κατ’ αυτόν απελευθερωτικής) μεταρρύθμισης.

Η ίδια η ζωή κατέδειξε την καταπληκτική πολιτική αφέλεια των σκέψεων αυτών, οι οποίες στο νου που τις κυοφόρησε ήταν αντιληπτές ως πρωτοποριακές. Αυτό και μόνο που εντέλει αποδείχτηκε κυρίαρχο στο νου του Λε Κορμπυζιέ – καθορίζοντας τη θεωρία και την πρακτική του για τη ζωγραφική και όχι μόνο – δεν ήταν παρά μια  ιδέα “βολική για να μοιάζει ερωτική”, μια ιδέα – φετίχ για την τυποποίηση. Στους κύκλους της ζωής – κανόνας – πάντα έτσι συμβαίνει. Η προϊούσα της φετιχοποίησης των ιδεών καταπληκτική πολιτική αφέλεια που οι κύκλοι της ζωής στην εξέλιξή τους καταδεικνύουν, σε κάθε παρόντα χρόνο είναι αντιληπτή ως πρωτοποριακή – νιώστε λίγο την αντίφαση που συντίθεται με τη λέξη που ακολουθεί – βεβαιότητα.

*Αν αναρωτιέστε για το ποια η σημασία των ανωτέρω σε σχέση με το “σήμερα”, επί του παρόντος αρκεστείτε στην πολύ απλή σκέψη – από Σεπτέμβριο θα επανέλθουμε πολύ πιο αναλυτικά ξεκινώντας από την ανάπτυξη του θέματος “τέχνη και μαζικά εγκλήματα” – ότι η πεπερασμένη τούτη ζωή είναι κύκλοι επαναλαμβανόμενοι…