Σχετικά με τον λεγόμενο λεκτικό στιγματισμό των ανθρώπων με αναπηρία και συναφή ζητήματα: 5+1 βασικές εισαγωγικές παρατηρήσεις

Παρακολουθώντας με προσοχή τη συζήτηση που εδώ και μερικά χρόνια εξελίσσεται με ένταση εναλλασσόμενη – την πυροδοτούν πρωτοπόρες ομάδες αναπήρων, οι ίδιες πυροδοτούμενες από τις εξάρσεις των ηλιθιοτήτων περί αναπηρίας στα ΜΜΕ που σε διακριτές περιόδους παρατηρούνται - σχετικά με τον λεγόμενο λεκτικό στιγματισμό των ανθρώπων με αναπηρία, ας μας επιτραπούν κάποιες κατ’ εμάς στοιχειώδεις και αναγκαίες επισημάνσεις:

1. Εκπαιδευτικά κρίνοντας, δηλαδή by the book, οι περί στιγματισμού της αναπηρίας και των ανθρώπων με αναπηρία παρατηρήσεις/καταγγελίες των πρωτοπόρων ομάδων αναπήρων είναι σχεδόν πάντοτε σωστές, σε απλά ελληνικά οι καταγγέλλοντες έχουν πάντα δίκιο. Κατά κανόνα δε το δίκιο τους είναι προφανές/αυτονόητο, δε χρειάζεται καν δεύτερη σκέψη ή ανάλυση. Άλλωστε, ακόμα και αν σε ελάχιστες περιπτώσεις κάτι τους διαφεύγει, αρκεί μια επανάληψη ανάγνωσης (αυτό σημαίνει by the book) ώστε να καλυφτεί το όποιο κενό.

2. Περί του βαθύτατου ρατσισμού που οι άνθρωποι με αναπηρία βιώνουν, πόσο  μάλλον σε κοινωνίες με έντονα στοιχεία καθυστέρησης όπως η ελληνική, έχουν γραφεί, αναλυθεί και ταξινομηθεί πάρα πολλά, υπάρχει πληρέστατο επιστημονικό/ εκπαιδευτικό οπλοστάσιο, άνευ υπερβολής τα αποδεικτικά (επιστημονικά) και τα καθοδηγητικά (εκπαιδευτικά) εργαλεία περισσεύουν. Πέραν από τις ολοκληρωμένες κατευθύνσεις σπουδών με τα εργαλεία (γνώσης) που η ύπαρξή τους συνεπάγεται, το λεγόμενο αντί-ρατσιστικό οπλοστάσιο διαθέτει μια ολόκληρη και πληρέστατη σειρά διεθνών συμβάσεων, οδηγιών και κανόνων ώστε το τι είναι και το τι σημαίνει by the book ρατσισμός να είναι 100% διαθέσιμο στους πάντες, να μπορεί να εντοπιστεί σε ότι αφορά τα “στοιχειώδη” του με μια απλή έρευνα βραχείας διάρκειας, και αν και όταν παρατηρείται στον δημόσιο τρόπο και λόγο να μη μπορεί στο ελάχιστο να αμφισβητηθεί. Ως και εκλαϊκευμένα εγχειρίδια και οδηγοί υπάρχουν (εδώ και χρόνια) που καταγράφουν τα “στοιχειώδη” με ειδικό τρόπο απευθυνόμενοι σε κοινωνικές ομάδες με ιδιαίτερο ρόλο στον δημόσιο λόγο.

3. Τα αντί-ρατσιστικά εργαλεία κάθε είδους, εγχειρίδια και οδηγοί, είτε αφορούν γενικά το απεχθές ρατσιστικό φαινόμενο, είτε εξειδικευμένα αναφέρονται στους ανθρώπους με αναπηρία είτε στους μετανάστες/ πρόσφυγες, είτε σε οποιαδήποτε άλλη από τις αποκαλούμενες ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, προφανώς και έχουν εκπαιδευτικό χαρακτήρα, υπό την έννοια ότι δίνουν τη δυνατότητα σε αυτόν που θέλει – ψάχνοντας και διαβάζοντας – να μπορεί και να μάθει. Κάποιοι/ κάποιες κατ’ αυτόν τον τρόπο αποκομίζουν τίτλους ακαδημαϊκών σπουδών και τα συνακόλουθα για τον δύσκολο αγώνα στην αγορά εργασίας τυπικά προσόντα. Κάποιοι/ κάποιες άλλες μυούνται σε βασικές/ στοιχειώδεις γνώσεις (τις ονομάζουμε έτσι διότι είναι απλόχερα διαθέσιμες στους πάντες) το οποίο επίσης είναι σημαντικό. Κάτι παραπάνω από σημαντικό για τους επαγγελματίες της επικοινωνίας και του δημόσιου λόγου, για τους οποίους η γνώση των by the book αντί-ρατσιστικών τρόπων και λόγων κρίνεται ως κάτι το by the book υποχρεωτικό.

4. Υπό την τελευταία έννοια – δείξτε ιδιαίτερη προσοχή εδώ - η προσέγγιση που “θέλει” τους επαγγελματίες της επικοινωνίας και του δημόσιου λόγου a-priori να αγνοούν όσα by the book ορίζονται ως ρατσιστικά στερεότυπα και στην εξέλιξη αξιώνει την εκπαίδευσή τους επί αυτών ώστε να πάψουν να τα αγνοούν, είναι μια ημιτελής, άκρως ελλειμματική προσέγγιση. Αναγνωρίζει στους πάντες ένα παντελώς έωλο/ εξακολουθητικό τεκμήριο άγνοιας, το οποίο λογικά δεν προκύπτει από κανενός τύπου νοητική αναζήτηση. Δια αυτής της έωλης (νοητικά) οδού, τα όποια κάθε είδους αντί-ρατσιστικά εργαλεία δεν είναι αντιληπτά ως αυτό που είναι και σημαίνουν, αλλά ως το αντίθετό τους.

5. Χαθήκατε λίγο στη τελευταία διατύπωση; Την κάνουμε πιο λιανά: Ο πραγματικός by the book λόγος ύπαρξης (το τι είναι και το τι σημαίνουν) των ουκ ολίγων οδηγιών, συμβάσεων, κανόνων, εγχειριδίων, είναι να στερούν προληπτικά από αυτούς και από αυτές που δημόσια προάγουν ρατσιστικά στερεότυπα και by the book στιγματίζουν τους ανθρώπους με αναπηρία, την δυνατότητα διαρκούς επίκλησης τεκμήριου άγνοιας. Η διαρκής σπουδή στην ανάγκη εκπαίδευσης επί του περιεχομένου όλων αυτών των επί χρόνια υπαρχόντων εργαλείων, νοητικά δεν μπορεί να σημαίνει παρά αναγνώριση της άγνοιας του περιεχομένου τους, δηλαδή, την αναγνώριση του τεκμηρίου άγνοιας που η ύπαρξη καθαυτή των εργαλείων by the book καταρρίπτει/αντιστρατεύεται. Πρόκειται, εντέλει, για αυτό-παγίδευση των πρωτοπόρων ομάδων αναπήρων σε μια σκαστή αντίφαση, ή αλλιώς, για υποβολή/ προσαρμογή του τρόπου σκέψης τους στο χαρακτηριστικότατο - χειραγώγησης της όλης αναπηρικής ατζέντας - φαινόμενο του παγωμένου χρόνου.

*+1. Πάμε από την αρχή (με μισή κουβέντα): Όποιοι θέλουν να εκπαιδευτούν στα by the book ισχύοντα μπορούν, εύκολο είναι και πάμπολλα τα εργαλεία. Τεκμήριο άγνοιας δοσμένο γενικώς και αορίστως στους πάντες (περιλαμβανομένων των επαγγελματιών της επικοινωνίας και των ΜΜΕ που κατά μείζονα λόγο ενδιαφέρουν το παρόν κείμενο) δε νοείται και δε δίνεται. Ο ρόλος των πρωτοποριών του αναπηρικού χώρου δεν είναι ο σχετικά εύκολος της εκπαίδευσης στα by the book ισχύοντα ρόλος – περί της διαρκούς πεισματικά επαναλαμβανόμενης προσαρμογής/ υποβολής σε αυτή την ευκολία θα αναφερθούμε εκτενώς σε επόμενη ευκαιρία, η ανάλυση αιτίων έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον – είναι πολύ δυσκολότερος και σημαντικότερος.