Πρώτο και βασικότερο όλων δικαίωμα του παιδιού - Janusz Korczak, "Διακεκριμένες προσωπικότητες της Παιδαγωγικής" - το δικαίωμα στο θάνατο!

“Janusz Korczak: Ο συνήγορος του παιδιού”: Υπό αυτό τον τίτλο, κείμενο σπουδαίο και αρκούντος κατατοπιστικό του Ανδρέα Μπρούζου που περιλαμβάνεται στον συλλογικό τόμο με τίτλο Διακεκριμένες προσωπικότητες της Παιδαγωγικής – από τις εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, επιμέλεια Γιώργος Πυργιωτάκης – θα σας μάθει όσα πρέπει να ξέρετε για τον γεννηθέντα στη Βαρσοβία το 1878 ή 1879 (δεν έχει μπορέσει να εξακριβωθεί) από γονείς Εβραϊκής καταγωγής Henryk Goldszmit, ο οποίος “πέρασε” στην ιστορία με το παρατσούκλι – που ο ίδιος στα πλαίσια της συμμετοχής του σε έναν λογοτεχνικό διαγωνισμό το 1899 υιοθέτησε για τον εαυτό του - Janusz Korczak.

Επειδή όμως η εμπειρία μας λέει ότι ελάχιστοι από εσάς που μας διαβάζετε θα μπείτε στον “ωραίο κόπο” να μάθετε περί Janusz Korczak (και πολλών άλλων) αγοράζοντας τον συλλογικό τόμο που περί αυτού (και πολλών άλλων) θα σας διαφωτίσει:

Σας μεταφέρουμε – όπως την αποδίδει ο Ανδρέας Μπούζος στο κείμενό του - την κατ’ εμάς πλέον διακριτή από τις περί των δικαιωμάτων του παιδιού διατυπώσεις του Janusz Korczak, την πλέον προκλητική ή αιρετική αν το προτιμάτε των διατυπώσεων που συγκροτούν το “διακεκριμένο” της παιδαγωγικής του προσωπικότητας.

Ευελπιστώντας όχι τόσο ότι θα την διαβάσετε προσεκτικά (λόγω μικρού μεγέθους το θεωρούμε σίγουρο), όσο ότι θα λειτουργήσει για εσάς ως το αναγκαίο έναυσμα για να αγοράσετε και μελετήσετε τα πάντα περί του Janusz Korczak (και πολλών άλλων) που περιλαμβάνονται στις “Διακεκριμένες προσωπικότητες της Παιδαγωγικής”.

Πρώτο βασικό δικαίωμα του παιδιού - κατά Janusz Korczak - Το δικαίωμα του παιδιού στον θάνατο:

Με το πρώτο βασικό δικαίωμα, το δικαίωμα του παιδιού στον θάνατο, υπονοείται να του επιτρέπεται να παίρνει μόνο του το ρίσκο βιωματικών εμπειριών που τις χρειάζεται πολύ στη ζωή του. Αυτή η ασυνήθιστα προκλητική απαίτηση αποσκοπεί στην προστασία του παιδιού από τις υπερπροστατευτικές συμπεριφορές των ενηλίκων, που του περιορίζουν τόσο σημαντικά το δικαίωμά του στην ελευθερία, στην εμπειρία και στην αυτοδιάθεση, ώστε να το καθιστούν ακόμη και ανίκανο να ζήσει το παρόν. Για την ομαλή ανάπτυξη του παιδιού, ωστόσο, είναι αποφασιστικής σημασίας η άμεση βίωση εμπειριών με τον εαυτό του και το περιβάλλον, να επιτρέπονται ακόμα λάθη και αποτυχίες. Διαφορετικά, «όταν το παιδί δεν κάνει λάθη στην παιδική ηλικία, όταν δεν μαθαίνει να αντιστέκεται στον πειρασμό, θα ανατραφεί στην ηθική παθητικότητα και εξαιτίας έλλειψης ευκαιριών δεν θα μάθει να συμπεριφέρεται με μέτρο» (Korczak 1978α: 204). Για τον λόγο αυτό, ο Korczak προτρέπει τον παιδαγωγό: «Να επιτρέπεις στα παιδιά να κάνουν λάθη και με θετική διάθεση να επιδιώκουν τη βελτίωση».

*Οι αρχές και/ή αξίες που “έμειναν” ήταν αυτές και μόνο αυτές – κανόνας - που στον πρωτογενή χρόνο τους προσέφεραν το αναγκαίο στους ανθρώπους έναυσμα για να “προχωρήσουν” τη ζωή ένα βήμα παρακάτω. Ευελπιστώντας ότι η μεταφορά τους με τρόπο όσο γίνεται πιο κωδικοποιημένο/ περιεκτικό που παραπάνω επιχειρήσαμε  θα ενεργοποιήσει την ανάγκη σας να τις μελετήσετε αναλυτικά, θέλουμε να πιστεύουμε ότι δεν ευελπιστούμε παρά για το αυτονόητο.