Οι "φοβερές και τρομερές" συζητήσεις των ημερών περί των αδειοδοτήσεων των τηλεοπτικών καναλιών: Δεν είναι τίποτε άλλο παρά...

*Ένα μέρος της συμβολικής δράσης της τηλεόρασης, στο επίπεδο της πληροφόρησης, συνίσταται στην απορρόφηση της προσοχής σε ειδήσεις οι οποίες από τη φύση τους ενδιαφέρουν όλο τον κόσμο, οι οποίες μπορούμε δηλαδή να πούμε ότι είναι omnibus- για τους πάντες. Οι ειδήσεις omnibus είναι ειδήσεις οι οποίες δεν πρέπει, όπως λέγεται, να σοκάρουν κανέναν, με τις οποίες δεν διακυβεύεται κάτι, οι οποίες δε διχάζουν, οι οποίες επιτυγχάνουν τη συναίνεση, οι οποίες ενδιαφέρουν όλο τον κόσμο αλλά με τρόπο τέτοιο ώστε να μη θίγουν τίποτε το σημαντικό. Η μικρό-είδηση είναι εκείνο το είδος στοιχειώδους, υποτυπώδους προϊόντος της πληροφόρησης, το οποίο είναι πολύ σημαντικό γιατί ενδιαφέρει όλο τον κόσμο χωρίς να έχει συνέπειες και γιατί απορροφά χρόνο που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να ειπωθεί κάτι άλλο.

Όμως ο χρόνος είναι προϊόν που σπανίζει εξαιρετικά στην τηλεόραση. Και αν χρησιμοποιούνται τόσο πολύτιμα λεπτά για να ειπωθούν πράγματα τόσο ευτελή, είναι επειδή αυτά τα ευτελή πράγματα είναι στην πραγματικότητα πολύ σημαντικά εφόσον κατορθώνουν να αποκρύψουν πολύτιμα πράγματα. Αν επιμένω στο συγκεκριμένο σημείο, είναι επειδή όλοι γνωρίζουμε ότι υπάρχει μια πολύ μεγάλη μερίδα ανθρώπων που δε διαβάζουν καμιά καθημερινή εφημερίδα, που είναι προσκολλημένοι, ψυχή τε και σώματι, στην τηλεόραση, ως μοναδική πηγή πληροφοριών.

Η τηλεόραση, πράγματι, έχει ένα είδος μονοπωλίου στη διαμόρφωση των εγκεφάλων ενός σημαντικού τμήματος του πληθυσμού. Με την εστίαση όμως της προσοχής στις ειδήσεις ποικίλης ύλης, με την πλήρωση του πολύτιμου χρόνου με κενότητες, με τίποτε ή σχεδόν τίποτε, παρακάμπτονται πολλές ουσιαστικές πληροφορίες τις οποίες θα έπρεπε να διαθέτει ο πολίτης προκειμένου να ασκήσει τα δικαιώματά του. 

Μέσω αυτής της ατραπού, οδηγούμαστε προς μια διάκριση, σε θέματα πληροφόρησης, ανάμεσα σε όσους από τη μια μεριά διαβάζουν τον λεγόμενο σοβαρό ημερήσιο τύπο, όσο μπορεί να παραμείνει σοβαρός λόγω του ανταγωνισμού της τηλεόρασης, σε όσους έχουν πρόσβαση στον ξενόγλωσσο τύπο ή στους ξενόγλωσσους ραδιοφωνικούς σταθμούς και σε όσους από την άλλη μεριά διαθέτουν ως μοναδικό πολιτικό εφόδιο την πληροφόρηση που παρέχεται από την τηλεόραση. Δηλαδή σχεδόν τίποτε απολύτως, εκτός από την πληροφόρηση που παρέχει η απευθείας αίσθηση των διαφόρων ανδρών και γυναικών σε δημόσια θέα, η αίσθηση του προσώπου τους και των εκφράσεών τους: ένα πλήθος πραγμάτων τα οποία και οι πλέον πολιτισμικά ενδεείς ξέρουν να αποκρυπτογραφούν – στοιχεία επαρκή, για να τους απωθήσουν από αρκετούς πολιτικούς υπευθύνους.

*PIERRE BOURDIEU, απόσπασμα μικρό από τις διαλέξεις του μια ακριβώς 20ετία πριν στο College de France “για την τηλεόραση”.

Σχόλιο: Συνυπολογίζοντας την 20ετή χρονική απόσταση και σε τι αυτή επί του προ-κειμένου μεταφράζεται. Συνιστώντας σας να μην μπερδευτείτε με τους συναφείς συλλογισμούς γιατί είναι κομμάτι πιο δύσκολοι από ότι θέλετε να νομίζετε. Και, προσαρμόζοντας τα περί της τηλεόρασης του BOURDIE στα νεοελληνικά τρέχοντα: Αυτό που μένει – δηλαδή, αυτό που έχει σημασία να σας μείνει – είναι ότι όλες οι δήθεν φοβερές και τρομερές συζητήσεις περί των αδειών των τηλεοπτικών καναλιών (που γυροφέρνουν διαρκώς το “φοβερότερο και τρομερότερο” όλων θέμα της ουσίας της Δημοκρατίας) και οι οποίες διαρκώς επαναλαμβάνονται μέσω των τηλεοπτικών συχνοτήτων και μέσω των λοιπών μέσων που σχετίζονται με σχέση (δημοκρατική πάντα, αυτό δα έλειπε) οικονομικού και συνακόλουθα πολιτικού ενδιαφέροντος με αυτές, τίποτε άλλο – περισσότερο ή λιγότερο - δεν είναι από τα πλέον αυθεντικά συστατικά μικρό-ειδήσεων omnibus, που ενδιαφέρουν δηλαδή όλο τον κόσμο γιατί απορροφούν χρόνο ενημερωτικό που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να ειπωθεί κάτι άλλο. Ουσιώδες.

Συνεννοηθήκαμε;