Ο θαυματουργός πνευματικός γάμος (1909 - 1914) μιας ατόφιας αστικής (Braque) και μιας γνήσιας επαναστατικής (Picasso) ιδιοσυγκρασίας: "Είμαστε σαν δυο ορειβάτες δεμένοι με το ίδιο σχοινί"

Προς το τέλος του 1909 – πηγή μας η καταπληκτική “ιστορία της σύγχρονης τέχνης” του H.H. ARNASON – οι Braque και Picasso εγκαινίασαν μια περίοδο συνεργασίας τόσο στενής, ώστε αργότερα ο Γάλλος καλλιτέχνης θα έλεγε: “είμαστε σαν δυο ορειβάτες δεμένοι με το ίδιο σχοινί”.

Η περίοδος αυτή κράτησε ως το ξέσπασμα του μεγάλου πολέμου το 1914, οπότε ο Braque επιστρατεύθηκε. Η σχέση τους δημιούργησε καλλιτεχνικά θαύματα, καθώς οι δυο καλλιτέχνες, που ήταν τόσο διαφορετικοί, συμπλήρωναν τέλεια ο ένας τον άλλο. Σύμφωνα με τα λόγια του Γερμανού καλλιτεχνικού πράκτορα Wilhelm Uhde: “Η ιδιοσυγκρασία του Braque ήταν αυστηρή, ακριβής και αστική. Αντίθετα ο Picasso ήταν μελαγχολικός, εκδηλωτικός και επαναστάτης. Στον πνευματικό γάμο που δημιούργησαν ο ένας πρόσφερε την ευαισθησία και ο άλλος την εκρηκτικότητα”.

Το αποτέλεσμα (του πνευματικού γάμου) ήταν να βρεθεί ο Picasso να δουλεύει με μια συστηματικότητα και συγκέντρωση άγνωστη σε οποιαδήποτε άλλη περίοδο της καριέρας του, όταν η δημιουργική/ επαναστατική του ενέργεια έβρισκε διέξοδο μέσα από έναν εκλεκτικό αυτοσχεδιασμό. Ταυτόχρονα, ο Braque απολάμβανε το σπουδαίο πλεονέκτημα να εργάζεται μαζί με την πλουσιότερη σε πλαστικότητα φαντασία της δυτικής τέχνης, που έδινε στον κυβισμό μια ηρωική ατμόσφαιρα εντελώς ξένη με τον μέχρι τότε του Braque συγκρατημένο κλασικισμό.

Στην πορεία της συνεργασίας τους οι δυο καλλιτέχνες ταυτίστηκαν τόσο πολύ, ώστε να είναι πολύ δύσκολο αν όχι αδύνατο να διακρίνουμε σε ποιόν από τους δυο ανήκει κάθε συγκεκριμένο έργο, από όλα εκείνα που συνέβαλλαν στη ραγδαία εξέλιξη του κυβισμού της εποχή αυτή – καθώς σπάνια συναντούμε ημερομηνίες και υπογραφές στα έργα της κοινής περιόδου των δυο καλλιτεχνών. Αλλά είναι βέβαιο – το οποίο αποδείχτηκε τρανά και στην πράξη – ότι ακόμα και μέσα από την κοινή γλώσσα του κυβισμού, ο Picasso δεν θα εγκατέλειπε ποτέ ολοκληρωτικά την πλαστικότητα και το εξπρεσιονιστικό ύφος, ενώ ο Braque θα παρέμενε λυρικός και πιστός στη γαλλική του αγάπη προς το τέλεια επεξεργασμένο καλλιτεχνικό υλικό.

*Κρατήστε, καταρχάς, από όσα πιο πάνω διαβάσατε το θαυματουργό καλλιτεχνικό αποτέλεσμα του γάμου μεταξύ μιας γνήσιας επαναστατικής και μιας ατόφιας αστικής ιδιοσυγκρασίας. Κρατήστε, δευτερευόντως, ότι το γνήσιο επαναστατικό και το ατόφιο αστικό της ιδιοσυγκρασίας μπορούν να συνυπάρξουν – σε χώρο και χρόνο συγκεκριμένο – συνεργαζόμενα, χωρίς να αλλοιωθούνε. Εντέλει, προσπαθήσετε να αναγνωρίσετε σε αυτή την διατύπωση, την βασική αρχή που ορίζει την γέννηση και τη πορεία εξέλιξης του αναλυτικού κυβισμού και όχι μόνο…